Bölüm anahatları

  • Bilimsel Araştırmalar, Amaçları ve Türleri

    Araştırma Yakklaşımları

    -Niceliksel Yaklaşım

    -Niteliksel Yaklaşım

    Kütüphane Araştırmaları : Bunlar mevcut yayınlardan faydalanılarak yapılmış olan derleme

    çalışmalarıdır.

    Laboratuvar Araştırmaları : Bu araştırmalar, laboratuvarda gerçekleştirilen deneylerden elde edilen verileri analiz etmek ve yorumlamak anlamını taşımaktadır.

    Gözleme Dayalı Araştırmalar : Bir kısım bilim dallarında veriler elde edilen gözlemlerden

    oluşmaktadır. Gözlemler laboratuvar dışında olmaktadır. Çevre, tarım, astronomi, coğrafya ve

    madencilik gibi konular

    Anket Araştırmaları : Kişi ve kurumlardan bilgi almada anket yönteminin kullanıldığı

    araştırmalardır. Soruların cevapları yüz yüze görüşme ile elde edilebileceği gibi yazılı anket

    formları da adrese gönderilerek istenebilir.

    Beşeri Araştırmalar : insanların yaşam biçimleri, davranışları, tepkileri, sevinçleri, acıları,

    insanların deneyim ve birikimleri gibi konuları incelemek ve araştırmak beşeri ilimlerin

    konusudur.

    Analitik Araştırmalar : Elde edilen verilerin çeşitli yöntemlerle analiz edilerek mevcut durumun, aradaki ilişkilerin veya ileriye dönük muhtemel gelişmelerin ortaya konulmasıdır.

    Descriptif Araştırmalar : Tasviri araştırmalardır. Örneğin veya kümenin belirgin vasıflarını ortaya

    koyan veya anlatan yöntemlerdir.

    Ar-Ge Araştırmaları : Ürün veya yöntem geliştirmeye yönelik, endüstri ile iç içe yapılan

    araştırmalardır. Yeni bir ürünü veya yöntemi, üretim aşamasına hazırlayan araştırmalardır.

    Bilimsel Yöntem en gerçekçi problem çözme yoludur. Bu çerçevede, problemin tespit süreci de

    en önemli aşamalardan biri olarak ifade edilebilir. Sağlanan doğru bakış, yani problemin doğru

    tespit edilmiş olması çözüm için ilk şarttır. Araştırma konusunun doğru tanımlanması sürecinde

    ilk yapılması gereken, doğru gözlem, değerlendirme ve ardından genel bir inceleme ile kaynak

    taraması, uzmanlarla görüşme gibi yöntemlerin kullanıldığı değerlendirme işlemidir.

    Konu çerçevesi belirlendikten sonraki aşama, araştırma konusuyla ilgili olarak çözülmek istenen

    problemi, diğer bir deyişle, araştırma amacını ortaya koymaktır. Problem; kuramlardan, daha

    önceki araştırmaların bulgularından ve/veya kişisel gözlemlerden yola çıkarak oluşturulabilir.

    Problem, kuramsal açıdan

    ve/veya uygulama açısından önemli olmalıdır. Bir araştırma problemi belirlerken, her şeyden

    önce, problemin araştırılabilir özellikte olmasına dikkat edilmelidir. Araştırılabilirlik, problemin

    veri toplama ve analiz etme yoluyla incelenebilecek özellikte olmasıdır. İkinci olarak; problemin

    araştırmacının araştırma becerileri, kaynaklar, zaman vb. özelliklere uygun olmasına özen

    gösterilmelidir.

    Problem ortaya konduktan sonra, konuyla ilişkili kaynaklar taranır; elde edilen kuramsal

    bulgulara ve araştırma bulgularına dayalı bilgiler bir araya getirilerek kaynak taraması yapılır.

    Kaynaklar, problemle en az ilişkili olandan en çok ilişkili olana doğru, diğer bir deyişle,

    genelden özele doğru ele alınmalıdır. Bu çalışma hipotezin yazımı için önemlidir.

    Hipotez, araştırmacının araştırmaya başlamadan önce, ön gözlemlerden, olayların

    irdelenmesinden, kaynak incelemeleri ve tecrübelerden yola çıkarak yürütülen tahmin olarak

    ifade edilebilir.

    “İstatistiksel anlamda hipotez bir veya daha fazla ana kütle hakkında ileri sürülen, doğru ya da

    yanlış olması mümkün olan iddia veya ifadedir. Hipotez testi bir hipotezin doğruluğundan veya

    yanlışlığından %100 emin olmak için değil, belli bir ölçüde hatayı içerecek şekilde yapılır. Zaten

    sınırlı bilgiden verilecek kararda hata payı vardır”.

    Bu aşamada, araştırmanın türüne göre verilerin nasıl elde edileceği ve bu süreçte uygulanması

    gereken esaslar bilimsel metotlara oturtulur. Bu çalışma sonunda veri elde etmede kullanılacak

    yöntem açıkça belirtilir. Ayrıca, verilerin hangi ana kütle içerisinden, hangi yöntemle, ne kadar

    olacağı gibi veri elde edilecek örneklem grubunun belirlenme süreci de bu çalışma

    kapsamındadır.

    Bu süreçte araştırmanın türü temel kriterdir. Araştırma türleri kendi içerisinde farklı şekillerde

    sınıflanabilmekle birlikte temel olarak şu şekildedir;

    1. Araştırma düzeyine göre

    a. Kuram üreten araştırmalar – Temel araştırmalar

    b. Teknoloji üreten araştırmalar – Uygulamalı araştırmalar

    Temel Araştırmalar: Mevcut bilgi veri tabanını genişletmek ve bilinmeyenleri ortaya çıkarmak

    amacıyla yapılır.

    Uygulamalı Araştırmalar: İşlemsel türde araştırmalar daha çok Ar-Ge olarak bilinen iyileştirici

    ve problem çözücü türde araştırmalardır.

    2. Araştırmanın amacına göre

    a. Nedir-nasıldır?

    b. Neden?

    3. Veri Toplama yöntemine göre

    a. Anket yöntemi

    b. Gözlem yöntemi

    c. Görüşme yöntemi

    d. Deney yöntemi

    e. Tarama yöntemi

    f. Belgesel tarama

    g. Bilgi tarama

    Araştırma planlanan şekilde gerçekleştirildikten sonra, araştırmanın verilerinin analizi sonucunda

    elde edilen bulgular yazılır ve bu bulguların yorumları yapılır. Bilimsel araştırma sürecinin son

    aşamasında ise araştırma raporu hazırlanır. Araştırma planlanan şekilde gerçekleştirildikten sonra, araştırmanın verilerinin analizi sonucunda

    elde edilen bulgular yazılır ve bu bulguların yorumları yapılır. Bilimsel araştırma sürecinin son

    aşamasında ise araştırma raporu hazırlanır.