Bölüm anahatları

  • Zeynebî-yi Alevî (زینبی علوی): Abdu’l-Cebbâr Zeynebî-yi Alevî-yi Mahmûdî, Sultan Mahmud ve Sultan Mes’ud dönemlerinin usta kaside şairlerindendir. Adı, Lubâbu’l-Elbâb’da Ziynetî biçiminde kaydedilmiştir. Tarih-i Beyhakî’de önemli şairler arasında zikredilen Zeynebî, bu kaynakta verilen bilgiye göre Mes’ud zamanında sarayın büyük ilgi ve himayesine konu olmuş ve şairliği dolayısıyla önemli kazançlar elde etmiştir. Divanı elimize ulaşmamıştır. Bazı şiirleri, Tercumânu’l-Belâga, Hadâiku’s-Sihr fî Dakâyiki’ş-Şi’r, Lugat-i Furs, Lubâbu’l-Elbâb, Mecma’u’l-Fusehâ ve El-Mu’cem fî Me’âyiri Eş’âri’l-Acem adlı kaynaklarda kayıtlıdır.

     

    Menşûrî (منشوری): Ebû Said Ahmed b. Muhammed-i Menşûrî, Semerkantlıdır. Sultan Gazneli Mahmud dönemi şairlerinden olan Menşûrî hakkında yeterli bilgi yoktur. Şiirleri Tercumânu’l-Belâga, Hadâiku’s-Sihr fî Dakâyiki’ş-Şi’r, Lugat-i Furs, Lubâbu’l-Elbâb ve Mecma’u’l-Fusehâ gibi bazı kitaplarda nakledilmiştir.

     

    Mes’ûdî-yi Gaznevî (Râzî) (مسعودی غزنوی رازی)

    Gazneli Mes’ud dönemi şairlerindendir. H. 5. yüzyılın ilk yarısında (m. 11. yy. başları) yaşamıştır. Şiirde usta olduğu, kendisinden geriye kalan şiirlerden anlaşılmaktadır. Kendisiyle ilgili olarak Târih-i Beyhakî ve Avfî’nin Lubâbu’l-Elbâb’ında bilgiler bulunmaktadır. Gazneli Mes’ud’un saray şairiyken bilinmeyen bir nedenden dolayı Gazneli Mes’ud tarafından sürgüne gönderilmiştir. Mes’ûdî-yi Gaznevî hakkında bundan başka bilgi bulunamamıştır. Kendisinden geriye çok az şiir kalmıştır.


    Zeynebî'den örnek şiir:

    نمونه ای از شعر زینبی علوی

    ای خداوند روزگار پناه                  مطربان را بخوان و باده بخواه

    تا بدان لعل می فرو شویم                کامها را ز گرد و خشکی راه

    پس جوان مردوار برسازیم             مجلسی پر نهنگ شیر آگاه

    میسره مطربان خوش سازیم            میمنه دوستان نیکو خواه

    علم از ساقیان بپای کنیم                  باز منجوقها ز زلف سیاه