Bölüm anahatları

  • Vikingler: 8. yüzyıldan sonra Kuzey yarımkürede meydana gelen büyük iklim yumuşamasının sonucunda doğudaki bozkır kavimleri gibi geniş çaplı denizçi Viking kavimlerinin İngiltere’den Doğu Avrupa’ya kadar geniş bir alanda istilalarına tanıklık ediyoruz. Bunlar, İskandinavya'lı korsan ve tüccar kavim olun yılın büyük kısmını denizlerde geçirmiş olan savaşçı bir halktır. 8 - 11. yüzyıllar arasında kuzeybatı Avrupa'da birçok yeri fethetmişlerdir. Vikingler genellikle uzun boylu olup, kızıl - turuncu renkli saçlara sahiptiler.

    Varegler/Varyaglar: (Rusça ve Ukraynaca: Варяги/Varyagi) Kaynaklarda Norman-Vareg diye geçen halkın doğu kısmı, yani İsveçlilerin ataları 8. yüzyıldan itibaren Slavları hâkimiyetleri altına almaya başlamışlardı. Ortaçağ'da Doğu Avrupa'da yaşamış bir halktır.  Varegler de Normanlar gibi Vikinglerin bir koludur. İsveç kökenli oldukları için, Norveç kökenli Normanların aksine batıya değil doğuya doğru yayılabildiler. İsveçli olan Varyaglar doğuya doğru yayılmış, 11. yüzyılda Karadeniz'e, hattâ İran'a kadar uzanmışlardı. Bunların çoğu Rusya'da, Novgorod ve Kiev'e yerleştiler, barışçı ticaret erbabı olarak ipek karşılığında kürk ve köle alışverişi yaptılar. Baltık Denizi'nin doğu yakasına yerleşen Varegler, buradaki akarsuları takip ederek anakara içlerine ilerlediler. Deniz ve ırmak boylarında koloniler kurdular ve burada yaşayan ilkel durumdaki Slavlarla ticarete başladılar. Slavlar, daha yüksek bir kültüre sahip olan Vareglerin güdümüne kolayca girdi. Vareglerin denizcilikteki tecrübesi, bölgedeki ırmaklarda ticaret yapmalarını kolaylaştırdı ve kısa zamanda kontrolü ele geçirmelerini sağladı. Varegler, kuzey ormanlarındaki kürk, bal, balmumu, ahşap, silah gibi ürünleri güneye satarak oradan şarap, baharat, mücevher, cam ve kitap gibi ürünler getiriyordu. Baltık ve Karadeniz arasında aktif bir hat kurulmuş oldu. Vareg tüccarlar Karadeniz kıyılarında da limanlar kurarak güneye indiler ve İstanbul'la yoğun bir ticaret ilişkisi kurdular. Bazıları Volga Nehri'ni takip ederek Hazar Denizi'ne indi ve Araplarla iletişime geçti. İskandinavya'da bulunan bir Budha heykeli, Vareglerin Asya içlerine dek sızdıklarını göstermektedir. Bu Norman-Vareglerin arasında tüccarlar olduğu gibi, çapulcular da vardı. Norman-Vareglerin ayrıca paralı asker olarak Bizans’ın hizmetine de girdikleri bilinir. Bir müddet sonra Lodoga Gölünün güneyinde (Novgorod’ın kuzeyi) Norman-Vareg, dolayısıyla Rus şehirleri tesis edildi. Buralarda yerli Fin ve Slavlardan vergiler (kürk, deri, değerli eşya) toplanmaktaydı. 8. yüzyıl içinde nüfuz sahaları İdil ve Dnepr Nehri istikametine doğru yayıldı.