Bölüm anahatları

  • Dermatom

    Derideki bir nokta, en az iki dermatomdaki nöronun reseptif alanındadır (dermatomlar iç içe) (Dokunmada, ağrı-sıcak/soğuktan fazla)

    Organlardan somatik duysal uyarılar sempatik-parasempatik sinirlerle spinal ganglionlara gelir. Omurilik laminalarında sonlanmalar duyu altmodalitesine göre farklıdır.

     

    Arka sütun-ML sistem

    Epikritik duyu, şuurlu derin duyu taşınır.

     

    1. nöron spinal ggl’da. Merkezi akson aynı taraf arka sütunda beyin sapına çıkar (fasciculus Cuneatus ve gracilis, posterior funiculi)

     

    2. nöron gövdesi medullada Nucleus gracilis ve Nucleus cuneatus’da. 2. nöron aksonu karşıya geçer, medial lemniscus olarak talamusa çıkar.

     

    3. nöron gövdesi talamus VP nukleusunda

    VPLateralis, gövde-ekstremite ile,

    VPMedialis yüzle ilgili.  

     

    VP nöron aksonları SI’e projekte olur.

     

    Yüzün somatik duyusu trigeminal sinirle taşınır. 1. nöron trigeminal ganglionda. 2. nöron ponstaki nukleusda, 2. nöron aksonu karşıya geçer, medial lemniscus’a katılır.

    --------------------------------------------------

    Proprioseptif aksonların bir kısmı med.spi.’de  sonlanır (refleksler), bir kısmı AS-ML’ ile birlikte.

    Derin duyuya ait diğer bir yol (şuursuz derin duyu) serebelluma projekte olur. 

     

    Anterolateral yol

    Protopatik duyu. Sıcak-soğuk, ağrı, kaba dokunma, kaşınma, seksüel duyular taşınır.

    1. nöron gövdesi spinal ggl.da.

    2. nöron gövdesi omurilikte. 2. nöron aksonu karşıya geçer, tr. spinothalamicus anterior ve lateralis’i oluşturur.

    Anterior kısım, neospinotalamik yol. Hızlı ağrı, kaba dokunma duyusu.

    Lateral kısım, paleospinotalamik yol. Yavaş ağrı, sıcak-soğuk duyusu

    Gn.de içgüdüsel yanıtlarla ilgili (böcek, g.çek, termoregülasyon)

    Anterolateral sistem başlıca 3 beyin alanında sonlanır.

                a) Talamus: VPL nukleus’dan SI (neospinotalamik kısım)

                b) Mezensefalon (özlle ağrı) (paleospinotalamik kısım)

                c) Retikuler formasyo (retikuler aktive edici sistem (paleospinotalamik kısım)

     

    Brown-Sequard Sendromu: Omurilik yarı hasarında, duyu yollarının özelliklerine göre farklı belirtiler oluşur.

     

    E- Kortikal alanlar (stereognozis)

    Korteks, Korteks bağlantıları

    Somatik duyu ile ilgili kortikal alanlar

    S1: 3a, 3b, 1, 2. Brodmann alanları

    Uyarılar talamustan ağırlıklı olarak 3b, daha az 3a’ya gelir.

    3b, 1’e deri mekanoreseptörlerinden,

    3a’ya proprioseptif reseptörlerden,

    2’ye deri ve proprioseptif reseptörlerden uyarı gelir

     

    S2 alanı: 4 S1 alanından uyarı alır, limbik sistem ve bellek alanlarına projekte olur. Taktil öğrenme-bellek ile ilgili

    5. ve 7. alanlar: Brodmann 2’den uyarı alır, motor, premotor alanlara projekte olur.

    Somatik duyunun asosiasyon alanları,  reseptif alanları büyük, hasarında astereognozi, ihmal görülür.

     

     

    Tüm kortikal somatik alanlardan talamusa, beyin sapına ve omuriliğe projeksiyonlar var. Çıkan liflerden daha fazla sayıda.

     

    Kortekste hiyerarşik-paralel işlem devam eder

    Somatotopik yapı vardır.