Bölüm anahatları

  • MS. 155 yılına doğru Orhun bölgesindeki Hunlar yerini Sienpilere, onlar da Juan-Juanlara bırakmışlardı. Juan-Juanlarla mücadele eden Göktürkler 552 yılında kendi devletlerini kurarak Hunlardan sonra ikinci kez Orhun’da hakimiyet kurdular. İşte bu dönemde ilk defa Oğuz adını bir kitabede görmekteyiz. VII. Yüzyıla ait Yenisey yazıtlarının birinde “Öz Yiğen Alp Turan Altı Oğuz budununda üç yiğirmi (yaşımka) adırıldım” denilmektedir. Bugünkü ifade ile Alp Turan Altı Oğuz kavminden on üç yaşında ayrıldığını belirtmektedir. Buna göre Oğuzlar bu dönemde Altı boy halinde Ulu Kem nehrine dökülen Barlık ırmağı kıyılarında yaşamaktadır. Ancak Oğuzların 6. asırda 6 boydan mı ibaret oldukları yoksa sadece Barlık kıyısındakilerin mi 6 boydan oluştuğu tam olarak bilinememektedir. Nitekim aynı asrın sonlarına doğru Oğuzların “dokuz boy” olarak Tula Irmağı boylarında yaşadıklarını da bilmekteyiz. I. Göktürk Devletinin 630 tarihinde yıkılmasıyla beraber Oğuzları Tula boylarında görmekteyiz.