Topic outline

  • Bu Ders Hakkında

    Deneysel Psikoloji dikkat, algı, öğrenme ve bellek gibi bilişşsel psikoloji ve alt uzmanlık alanlarını içeren ve başta bu alanlarda olmak üzere; deneysel yöntemin psikolojiye uygulanmasına yönelik yönteme vurgu yapan geniş bir çatıdır. Deneysel psikolojinin alanı başlangıçta değinilen alanlarla sınırlı iken günümüzde neredeyse deneysel olmayan bir psikolojiden söz etmek mümkün değildir.

    Dersin Amacı:  Farklı deneysel desenlerde adım adım işlem yürütmek ve deney düzenlemek.
    Dersin İçeriği:  Deneysel yöntemin temel doğasını anlamak ve psikoloji araştırmalarına uygulamak. Bir deney deseni oluşturacak şekilde psikolojik değişkenleri seçmek, ölçmek, kontrol etmek ve değerlendirmek.
    Ders Öğrenme Kazanımları:

    1) Deneysel psikolojinin tarihini ve ardalanlarını bilir.
    2) Araştırma makalesi yazım kurallarını öğrenir.
    3) Deneysel psikolojinin temel kavramlarını (bilimin amaçları, ölçütleri, sayıltılar, ölçme, varyans, makale türleri, araştırma türleri, desen türleri, araştırma durumunun analizi, araştırma hatası) öğrenir.
    4) Bir deney tasarımı gerçekleştirir.


  • Bilimsel Psikolojide Açıklama

    "Herhangi bir bilim adamına bilimsel yöntemi nasıl kavradığını sorun, anında ciddi ve kaypak bir ifade benimseyecektir: Ciddi; çünkü görüş bildirme zorunluluğu hissedecektir, kaypak; çünkü  bildirecek hiçbir görüşü olmadığı gerçeğini nasıl örtbas edeceğini merak edecektir. Alay edildiği takdirde ise, büyük ihtimalle "tümevarım" ve "doğa  kanunlarının düzenlenmesi" hakkında bir şeyler mırıldanacaktır. Fakat biri laboratuvarda tümevarım üzerinden doğa kanunlarını düzenlemeye çalışıyorsa eğer, bu görüşü terk etmesi için geç bile kaldığını düşünmeliyiz."  

    (P. B. MEDAWAR)

  • Araştırma Teknikleri: Gözlem ve Korelasyon

    "Bilimsel gözlem, nicelik bakımından sıradan gözlemden daha az yanılabilir olmasına rağmen günlük gözlemden yanılmaz olmasıyla farklılık göstermez. Aksine, günlük gözlemden farklılık gösterir; yani bilim insanı bir önceki hatalarını yavaş yavaş ortaya çıkararak bu hataları düzeltir .... 

    Gerçekten de, bir bilim olarak psikoloji tarihi, gözlem yapmaktaki ön yargıları ve çarpıtmaları azar azar ortadan kaldıran veya düzelten işlemsel ve araçsal yordımcılarınn gelişimidir." 

    (RAY HYMAN)

    • Araştırma Teknikleri: Deneyler

      "Bir denenceye, onu oluşturan dışında kimse inanmaz ancak bir deneye, deneyi yapan dışında herkes inanır."

      (W. I. B. BEVERIDGE)

    • Psikoloji Araştırmalarında Etik Kuralları

      "Bilimsel bilgi birikiminin hem lehte hem de aleyhte olma olasılığı, tüm bilim insanları için etik sorunlar barındırır. Psikoloji araştırmaları önemli problemleri ve etkili yöntemleri ele aldığı için psikologlar, bir araştırmanın kötüye kullanılma potansiyelinin onun yapıcı uygulama potansiyelini artırdığı gerçeğini bilmek ve diğerlerini uyarmak zorundadır."

      AMERİKAN PSİKOLOGLAR DERNEĞİ, (1982, s.16)

    • Araştırma Raporları Nasıl Yazılır ve Okunur?

      Kaplumbağa Mock iç çekerek "bunu öğrenmeye gücüm yetmedi." dedi.

      "Ben sadece normal dersi aldım." 

      Alice "Neydi peki?" diye sordu.

      "Sallanma ve kıvrılma tabii ki."

      (LEWIS CARROL)

    • Algı

      "Yeni bir keşif, herkesin gördüğünü görüp kimsenin düşünmediğini düşünmektir."

      (ALBERT SZENT-GYÖRGY)

    • Dikkat ve Tepki Süresi

      "Bilimin trajedisi, güzel bir denencenin çirkin bir gerçek tarafından katledilişi"

      (T. H. HUXLEY)


    • Koşullama ve Öğrenme

      Bir deneyimden, sadece o deneyimin içindeki bilgeliği almayı öğrenip, bu kadarıyla yetinmeliyiz: yoksa sıcak bir sobanın üzerine oturmuş bir kedi gibi olabiliriz. Kedi, bir daha asla sıcak bir sobanın üzerine oturmayacaktır ve bu da iyidir; fakat soğuk bir sobanın üzerine de asla oturmayacaktır.

      (MARK TWAIN)

    • Hatırlama ve Unutma

      "Bilimin özü, gündelik fikirlerin geliştirilmesinden başka bir şey değildir."

      (ALBERT EINSTEIN)

    • Düşünme ve Problem Çözme

      "Hayat, gerçeklerden ve olaylardan ibaret değildir. Çoğunlukla kişinin kafasında durmaksızın uçuşan düşünce fırtınalarından oluşur"

      (MARK TWAIN)

    • Bireysel Farklar ve Gelişim

       "Öğrenme ve büyümeyi kuramsal olarak birbirinden ayırabiliriz, ancak pratikte, bu ikisi ayrılmazdır: hayvanın kalıtımından bağımsız hiçbir öğrenme yoktur."

      (DONALD HEBB)

    • Sosyal Psikoloji

      "Bir atomu, kendimizdan daha iyi tanıyoruz ve bunun sonuçları her yerde görülebilir"

      (CARL KAYSEN)

    • Çevre Psikolojisi

      "Bilim gerçeklerle, bir ev ise taşlarla inşa edilir. Ancak bir yığın taş ne kadar bir evse, bir dizi gerçek de o kadar bilimdir."

      (J.H. POINCARE)

    • İnsan Etkenleri

      "İnsan doğası ve insan ilişkilerine dair yaptığımız bilim, fiziksel dünyaya dair bilimimiz kadar geliştiğinde, bilim insanlarının ilgilendikleri asıl şey, insan doğasının nasıl etkin bir şekilde değiştirilebileceği olacaktır. Mesele de bunun değiştirilip değiştirilemeyeceğini değil, hangi koşullarda nasıl değiştirilebileceği olacaktır."

      (JOHN DEWEY)