Ziya Gökalp'ten Şiir İncelemeleri

Seçilen Metinler:

Ziya Gökalp’ten Bir Şiir:

                     TURAN

Nabızlarımda vuran duygular ki, târihin

Birer derin sesidir, ben sahîfelerde değil,

Güzîde, şanlı, necîb ırkımın uzak ve yakın

Bütün zaferlerini kalbimin tanîninde,

Nabızlarımda okur, anlar, eylerim tebcil.

 

Sahifelerde değil, çünki Attilâ, Cengiz,

Zaferle ırkımı tetvîc eden bu nâsiyeler,

O tozlu çerçevelerde, o iftirâ-âmîz

Muhit içinde görünmekte kirli, şermende;

Fakat şerefle nümâyân Sezar ve İskender!

 

Nabızlarımda evet, çünkü ilm içün mübhem

Kalan Oğuz Han'ı kalbim tanır tamamiyle.

Damarlarımda yaşar şan ve ihtişâmiyle

Oğuz Han, işte budur gönlümü eden mülhem:

 

Vatan ne Türkiye'dir Türklere ne Türkistan;

Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir: Turan...


LİSAN
Güzel dil Türkçe bize,
Başka dil gece bize.
İstanbul konuşması
En sâf, en ince bize.

Lisanda sayılır öz
Herkesin bildiği söz;
Ma'nâsı anlaşılan
Lûgate atmadan göz.

Uydurma söz yapmayız,
Yapma yola sapmayız,
Türkçeleşmiş, Türkçedir;
Eski köke tapmayız.

Açık sözle kalmalı,
Fikre ışık salmalı;
Müterâdif sözlerden
Türkçesini almalı.

Yeni sözler gerekse,
Bunda da uy herkese,
Halkın söz yaratmada
Yollarını benimse.

Yap yaşayan Türkçeden,
Kimseyi incitmeden.
İstanbul'un Türkçesi
Zevkini olsun yeden.

Arapçaya meyletme,
İran'a da hiç gitme;
Tecvîdi halktan öğren,
Fasîhlerden işitme.

Gayrılı sözler emmeyiz,
Çocuk değil, memeyiz!
Birkaç dil yok Tûran'da,
Tek dilli bir kümeyiz.

Tûran'ın bir ili var
Ve yalnız bir dili var.
Başka dil var diyenin,
Başka bir emeli var.

Türklüğün vicdânı bir,
Dîni bir, vatanı bir;
Fakat hepsi ayrılır
Olmazsa lisânı bir.

Ziya  GÖKALP

MİLLET

Sorma bana oymağımı, boyumu
Beş bin yıldır millet gibi yaşarım
Sorma bana ailemi, soyumu
Soyum Türk’tür, soy büyüğüm hünkârım.

Süngü beni ayırsa da vahdetimi unutmam
Dilde, dinde müşterekiz, hep gelmişiz bir belden
Devletimin kaygusuyla milletimi unutmam
Anadolu bir iç deniz, ayrılamaz dış elden.

Deme bana Oğuz, Kayı, Osmanlı
Türk’üm, bu ad her unvandan üstündür
Yoktur Özbek, Nogay, Kırgız, Kazanlı
Türk milleti bir bölünmez bütündür.

Gök, Ay, Yıldız, Dağ ve Deniz Hanlar bütün ölmüşler
Yalnız diri Gün Han kalmış altun yayı elinde
Baktı, dedi: Moskof’la Çin Türk kavmini bölmüşler
Artık onlar hür olacak Rus ilinde ve Çin’de.

Her ülkede Türk bir devlet yapacak
Fakat bunlar birleşecek nihayet
Hep bir dille aynı dine tapacak
Olacak tek harsa malik bir millet.

Ey Türkoğlu, artık ne ben, ne sen, ne o bir şey yok
Uluslar yok, uruklar yok, ancak büyük Turan var
Siyasette şirk olamaz ayrıca, Han ve Bey yok
Türk ruhunda yalnız bir il, yalnız bir tek İlhan var.

1915 (Yeni Hayat) Ziya Gökalp




Son değiştirme: 21 Şubat 2018, Çarşamba, 17:54