Bölüm anahatları


  • Recâizâde Mahmud Ekrem'in Bir Şiiri ve Dehhodâ'nın Ona Naziresi


    Recâîzâde Mahmud Ekrem (1847-1914)

    Daha çok mensur eserleriyle öne çıkmış olmakla birlikte şiirde yenilik yolunda öncülük ettiği söylenebilir. Mehmet Kaplan’a göre, yeni şiirin meselelerini bir bütün halinde ele alıp sistemleştirmiştir (Batı Tesirinde Tük Şiiri Antolojisi 1985).

    Eserleri

    Şiir

    Nağme-i Seher, Yadigâr-ı Şebâb, Zemzeme, Tefekkür (şiir-nesir), Pejmürde (şiir-nesir) Nijad Ekrem (şiir-nesir), Nefrin.

    Hikâye

    Muhsin Bey Yahud Şairliğin Hazin Bir Neticesi

    Roman

    Araba Sevdası Yahud Bihruz Bey’in Âşıklığı,

    Piyes

    Afife Anjelik, Atala, Çok Bilen Çok Yanılır

    İnceleme Eserleri

    Talim-i Edebiyat, Kudemâdan Birkaç Şair, Takdîr-i Elhân, Takrîzât

     

    Recâîzâde Mahmud Ekrem’in Alfred de Musset’den esinlenerek yazdığı Yâd Âr şiiri Türk şiirinden ziyade İran şiirinde yankılanmış ve bu şiire birkaç nazire yazılmıştır. Bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgi ekteki makalede mevcuttur.


    Yâd Et

    Vaktâ ki gelip bahâr...Yekser 
    Eşyâda ‘âyân olur tagayyür, 
    Vakta ki hezâr-i ‘aşk-perver 
    Yapraklar ile edip tesettür 
    Bilmem kime karşı hasretinden 
    Bâşlar nevhâta bî-te’ahhür... 
    Kıl gökyüzünüñ letâfetinden 
    Sâfiyet-i ‘aşkımı tahattur 
    Yâd-et beni bir dakîka yâd et 

    Bir leyl-i sükûn-nümâda tenhâ 
    Oldukta nesîminin serâb 
    Kıl çeşmiñi ‘atf-ı semt-i balâ 
    Sevdalar içinde nûr-ı mehtâb 
    Oldukça derûnunâ gam-efzâ 
    Eyle o geçen demi tezekkûr 
    Pîş-i nazarında sath-ı deryâ
    Ettikçe temevvüc ü tenevvür 
    Yâd et beni sâkitâne yâd et 

    Vaktâ ki sabâha karşı nâgâh 
    Bir zevrak icinde tek bir insân 
    Hasretle çekip bir âteşin âh 
    Titrek ses ile olur gazel-hân 
    Ol âh-ı hazîn-i ‘âşîkâne 
    Ol gamlı terâne-i tahassür 
    Bî şübhe edince kalb ü câne 
    Îcâb-ı te’essür ü tekeddür 
    Yâd et beni gizli gizli yâd et! 

    Bir kalb-i rakik-i nâ-tüvânla 
    Firkatte ne çektiğim bilinmez 
    Hicrânla, sitemle, imtihânla 
    Amma ki vefâ-yı dil silinmez 
    Sevdimse seni bu türlü sevdim 
    Sensiñ baña mâye-i tefekkür! 
    Ettikçe lisânım üzre dâ’im 
    Ezkâr-ı muhabbetin tekerrür 
    Yâd et beni sen de gâh yâd et

     

    Vaktâ ki hulûl edip eylül 
    Müstağrak-ı hüzn olur tabi’at 
    Vaktâ ki bir iğbirâr-ı meçhûl 
    Eyler dilini esîr–i kasvet 
    Seyret o sehâbeyi semâda 
    Ettikçe hazin hazin takattur 
    Bir rikkat ile hilâf-ı ‘âde 
    Şâyet ola yaşla gözleriñ pür 
    Yâd et beni ol zamanda yâd et 

    Vaktâ ki durup şu kalb-i gam-nâk 
    Toprakta nihân olur vücûdum 
    Vaktâ ki dolup dehânıma hâk 
    Şevkiñle tamâm olur sürûdum 
    Tenhâ gecelerde bir hayâlet 
    Manzûruñ olunca bittahayyür 
    Yum çeşmini bâ-kemâl-i rikkat 
    Bedbahtî-yi aşkım et tasavvur 
    Yâd et beni gamlı gamlı yâd et