Bölüm anahatları

  • Nizâmî'nin ve Fuzûlî'nin Leyli u Mecnun Adlı Eserlerinin Karşılaştırılması (İkinci Aşama)


    Fuzûlî ve Eseri

    Fuzûlî, Leyli yu Mecnûn

     

     (Fuzûlî'nin eseri okunduktan sonra bu eser hakkında yazılmış makale ve kitaplar da gözden geçirilmelidir. Dönemin son haftalarında Nizâmî'nin Leyli u Mecnûn'u ile birlikte değerlendirilecektir.)

    Başlıklar:

    Dîbâçe-i Kitâb-i Leylâ vü Mecnûn

    Dâstân-ı Leylâ vü Mecnûn

    • Rubai
    • Rubai
    • Rubai
    • Bu Hazreti İzzetden hamd ile istidâ-yı metâlibdir ve âsâr-ı şükr ile istitâr-i meâyibdir
    • Bu münacat deryasından bir cevherdir ve tazarru madeninden bir gevherdir
    • Bu kaside hazret-i bârî şânındadır (eski alfabeli kısımda bu kaside yok)
    • Bu izhâr-i i’tirâf-ı cehaletdir ve ikrâr-ı isrâf-i ma’siyetdir
    • Bu serdefter-i enbiyânın kitâb-ı evsâfından bir varakdır ve server-i esfiyânın gülzâr-ı letâfetinden bir tabakdır
    • Bu şeb-i mi’râc şanıdır tulû-i âfitâb-i âsumânî dâstânıdır
    • Bu kaside Hazret-i Muhammed aleyhisselam şanındadır
    • Bu arz-ı adem-i kudretdir ve özr-i fakd-ı kuvvetdir ki beyan olunur
    • Sâkî-nâme
    • Bu sâki-i bezme bâde için hitabdır
    • Bu bir tarik ile kesr-i nefsdir mukaddime-i medh-i padişah-i asrdır
    • Bu kaside hazret-i padişah şânındadır (eski alfabeli kısımda bu kaside yok)
    • Bu sebeb-i nazm-ı kitâbdır ve bâis-i irtikâb-ı azabdır (Latin harfli kısımda yok)
    • Bu saâdetlü Bey Hazretlerinin mehdidir
    • Bu tuğrâ-yı misâl-i mahabbetdir ve dîbâce-i divan-ı mihbetdir
    • Bu bunyâd-ı belâdır ve mukaddime-i elem ü ibtilâdır
    • Bu sıfat-ı Mecnun’dur ve mihnet-i mahzundur
    • Bu Leyli’ye anası itâb etdiğidir ve bahar-ı vaslına hazan yetdiğidir
    • Bu inkâr ile Leyli anasına cevap verdiğidir ve kazâ-yı işretden çıkıb sarây-ı usrete girdiğidir
    • Gazel-i mukteza-yı hâl
    • Temâî-yi suhen
    • Güzâriş-i hâl-i Mecnun
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Temâmî-yi suhen
    • Bu Leyli’ye Mecnun güzerde mukâbil olduğudur ve gün mukâbelesinde hilal-i mihri bedr-i kâmil olduğudur
    • Gazel-i münâsib-i hâl
    • Bu Mecnun’un cünununun sıfatıdır ve vâdi-i aşk u sevdâsının keyfiyetidir
    • Mecnun’un atası vâkıf-ı hâl olduğudur ve anı beyâban-ı mihnetde bulduğudur
    • Bu Mecnun’a anası pend verdiğidir ve butsan-ı melâmetden hâr-ı nedâmet derdiğidir
    • Gazel-i ustâd
    • Bu Mecnun’un nasihat kabul etmediğidir ve atasının derdi dermana yetmediğidir
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Bu Mecnun’un atası Leyli’ye hâstârlık etdiğidir ve Leyli atasının Mecnun’dan bîzarlığıdır
    • Bu Mecnun-ı bîçârenin Kâbe’ye yüz urduğudur ve münâcâtıyla sevdası artdığıdır
    • Bu gazel Mecnun münâcâtıdır
    • Bu Mecnun’un Kâbe’den müracaatıdır ve vuhuşlar ile müsâhabetidir
    • Bu Mecnun’un dağ ile müsâhabetidir ve câri olan çeşme ile münasebetidir
    • Bu Mecnun’un gazâl ile makâlâtıdır ve aşk bâbında onunla olan hâlâtıdır
    • Bu Mecnun-ı derdmendin kebûter ile şerh-i hâlidir ve ondan iltimâs-ı tedârük-i mâfi’i-bâlidir
    • Bu Leyli ahvâlinden bir haberdir maşuk ve âşık etvârından bir eserdir
    • Bu Leyli’nin çerağ ile macerasıdır ve ondan çâre-sâzî-yi dil temennâsıdır
    • Bu Leyli’nin pervâneye keşf-i râzıdır ve onunla filcümle izhâr-ı niyâzıdır
    • Bu Leyli’nin mâh ile münazara kıldığıdır ve hurşid gibi şevk oduna yakıldığıdır
    • Bu Leyli’nin sabâya peyam-ı ahvâlidir ve bu ümid ile def-i melâlidirLeyli’nin eyyâm-ı baharda seyr-i gülzâr etdiğidir ve gülzârda muradına yetdiğidir
    • Leyli’nin ebr ile izhâr-ı niyâzıdır ve aşk bâbında keşf-i râzıdır
    • Gazel-i münâsib-i hâl-i Leyli
    • Bu Leyli’nin künc-i gamda güryanlığıdır ve Mecnun’un vâd-yi aşkda sergerdanlığıdır
    • Bu Leyli’nin İbn Selâm’e giriftar olduğudur ve yardan mahrum ve mukayyed-i ağyâr olduğudur
    • Nevfel’in Mecnun’la mukaddeme-i ihtilâtıdır ve onunla inbisâtıdır
    • Bu Mecnun’un Nevfel ile derd-i dil edâsıdır [ve] şerh-i tafsîl-i mâcerasıdır
    • Gazel ez zebân-ı Mecnun
    • Nevfel’in Mecnun’a ümidvarlık verdiğidir ve hüsn-i musâhabetle rızâsın ele getirdiğidir
    • Bu Nevfel’in Leyli haşemiyle rezm etdiğidir ve rezmde gâlib olup sulha azm etdiğidir
    • Bu Nevfel’in ikinci nevbet rezm edip gâlib olduğudurve vefâ-yı ahdde kâzib olduğudur
    • Bu Mecnun’un zincire özün bend etdiğidir ve bahane ile Leyli tarafına gitdiğidir
    • Bu Mecnun’un zincirde şerh-i gamıdır ve beyân-ı silsile-i elemidir
    • Bu gazel Leyli dilindendir
    • Bu Mecnun’un Leyli’ye mukabil olup ahvâlin bildirdiğidir ve fırsatla râz-ı pinhânın ayan etdiğidir
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu İbn Selâm’ın Leyli visaline râgıb olduğudur ve bu da’vâda subh-i ümidi kâzib olduğudur
    • Bu gazel Leyli dilindendir
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu Zeyd-i vefâdarın Mecnun’a haber getirdiğidir ve İbn Selâm ile Leyli’nin peyvendi müjdesini yetirdiğidir
    • Bu Mecnun’un Leyli’ye bir nâme-i itâb-âmîz ve peygâm-ı şikâyet-engîzidir
    • Murabba’
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu Leyli’nin Mecnun’a peygamı cevâbıdır ve özr ü itâbıdır
    • Bu Murabba’ gazel Leyli dilindendir
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu Mecnun’u atası sahrada bulduğudur ve nasihatle ıslâhından âciz olduğudur
    • Bu Mecnun atasının terk-i nizâ ve nâçâr hasretle vedâ kıldığıdır
    • Temâmi-yi suhen
    • Der temâmi-yi suhen
    • Bu Mecnun’un şemmei keyfiyet-i hâlidir ve ba’zı sıfât-ı kemâlidir
    • Buy Mecnun’un sıdkile münâcât etdiğidir ve nâvek-i duâsı hedef-i icâbetine yetdiğidir
    • Temâmi-yi münâcât
    • Temâmi-yi suhen
    • Gazel
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu İbn Selâm’ın keyfiyet-i vefâtıdır ve Leyli’nin ol belâdan necâtıdır
    • Bu Leyli’nin İbn Selam’dan sonra macerasıdır ve zâviye-yi mihnetde vâki’ olan belâsıdır
    • Münâcât
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu Leyli’nin nâkaya arz-ı râzıdır ve zebân-ı hâl ile izhâr-ı niyâzıdır
    • Gazel
    • Bu Leyli’nin Mecnun’dan haberdar olduğudur ve metâ-ı vaslına nakd-i canla harîdâr olduğudur
    • Bu gazel Leyli dilindendir
    • Mecnun-ı hayrânın nihâyet-i hayretidir ve Leyli’den istiğnâ ile gafletidir
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Cevâb-ı Leyli
    • Bu gazel Leyli dilindendir
    • Bu Leyli’ye Mecnun’un istiğnâsıdır ve isbât-ı safâ-yi imlâsıdır
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Bu Leyli’den Mecnun etvârına tahsindir ve hüsn-i itikâdına hüsn-i yakindir
    • Bu gazel Leyli dilindendir
    • Temâmi-yi suhen
    • Bu Mecnun’un mi’râc-ı fezâilidir ve beyân-i mertebe-i hüsn-i hasâilidir
    • Bu gazel Mecnun dilindendir
    • Leyli’nin bahar-ı ömrü hazana erdiğidir
    • Leyli’nin anasına vasiyet etdiğidir dost yadıyla dünyadan gittiğidir
    • Gazel
    • Temâmi-yi suhen
    • Mecnun’un Leyli vefâtından haberdar olup hasretle dünyadan gitdiğidir
    • Gazel
    • Temâmi-yi suhen
    • Zeyd’in Leyli ile Mecnun’u rüyasında gördüğüdür
    • Temâmi-yi suhen
    • Cevâb-ı mes’ele
    • Beyân-ı telif-i kitabdır ve târih-i zemân-ı feth-bâbdır
    • Erbâb-ı vefâdan tevakku’-i kabûl-i ma’zeretdir ve ashâb-ı zekâdan duâ-yi mağfiretdir