Bölüm anahatları

  • 14. Ders

     

    Tasavvufî Edebiyatın etki alanı

    Dönemin bu son dersinde tasavvufun edebiyattaki görünümleri üzerinde durulmaktadır. Başlı başına ayrı bir edebî olan tasavvufî edebiyat, kendi içinde dallara ayrılır. Mensur ve manzum tasavvufî edebiyat diye iki ana dala ayırabileceğimiz tasavvufî edebiyatın her bir ana dalını da çeşitli alt dallar altında inceleyebiliriz.

    Meselâ mensur tasavvufî edebiyatta mecalis, mektûbat, menakıb, maârif gibi alt türlerden söz edilebilir.

    Manzum tasavvufî edebiyatta ise tasavvufi öğretileri ele alan didaktik mesneviler, hikâyeleri tasavvufî bir bakış açısıyla yorumlayan manzum hikâyeler, âşıkâne gazelin en güçlü kollarından olan irfânî/sufiyâne gazel, tasavvufî rubailer ve başka nazım şekillerinde yazılmış tasavvufî şiirler.

    Tasavvufun, tasavvufî edebiyat kapsamında değerlendirilmeyen edebiyata da büyük etkisi olmuştur. Şairler ve yazarlar, farklı şekillerde tasavvufun zengin birikiminden yararlanarak eserlerini zenginleştirmişlerdir. Bu durum şiirde daha çok belirgindir.

    Sadece Farsçada değil Türkçede de birçok şair, tasavvufî hayat tarzını benimsememiş de olsa tasavvufî unsurları şiire taşımış, tasavvufî mazmunlardan yararlanarak zengin bir edebî birikimin oluşmasına katkıda bulunmuştur.

    Ekte yer alan ve bu konuları ayrıntılı ele alan dosyaları ele alan dosyalar incelenmelidir.