Bölüm anahatları
-
BİLGİ MERKEZLERİ İÇİN DERME YÖNETİMİ POLİTİKASI
1. Giriş: Politikada yer alması beklenen ögeler
Derme yönetimi işlevlerinde gözetilen temel ilkelerin burada özetlenmesi beklenir. Burada yer alması beklenen temel bilgiler aşağıdaki gibi ayrı ayrı maddeler halinde açıklanır:
1.1. Kütüphanenin üstlendiği rol ve amaçlarının tanımı (Misyon)
1.2. Genel olarak hizmet verilen kullanıcı grubunun tanımlanması
1.3. Derme yönetimi ve geliştirme programının amaç ve işlevlerinin tanımlanması.
1.4. Düşünce özgürlüğü ve sansür (intellectual freedom , cencorship), telif hakları gibi konularda Kütüphanenin resmi politika ve yaklaşımının tanımlanması
1.5. Derme hakkında kısa ön bilgi
· Dermenin kısa özgeçmişi
· Dermede ağırlık verilen konu alanları
· Dermenin yerleşim alanı
1.6. Organizasyon
· Personel
· Kullanıcı grupları ile iletişim
1.7. Bütçe politikası
1.8. Konsorsiyum ve/veya ortak derme geliştirme programları
1.9. Araç-gereç ve teknik donanım alımlarına ilişkin politikalar: geleneksel ve elektronik/ teknolojik alt yapı, araç ve gereçlerine yönelik politikalar
2. Derme Yönetimi ve Geliştirme Politikaları
Bu bölüm, dermenin yoğunlaştığı konu, dil ve /veya materyal türü, kullanım sınırlamaları gibi kategorileri tanımlar. Derleme faaliyetleri burada tanımlanacak sınırlama/bölünme ya da yoğunlaşma kriterlerine göre gerçekleşecektir.
2.1. Dermede yer alan materyal türleri:
Kitaplar
Süreli Yayınlar
Gazeteler
Sanat eserleri
Bilgisayar yazılımları
Haritalar
Görsel işitsel materyal
Elektronik(Dijital) formlar
…
2.2. Varsa, tarihi, nadir, el yazması ve arşiv koleksiyonu
2.3. Popüler nitelikte materyal grubu
2.4. Romanlar
2.5 Birden çok nüshalar
2.6 Ayrılmış (reserve) materyal
2.7 Danışma (referans) kaynakları
2.8 Resmi yayınlar
2.9 İzlenen Sağlama politika ve prosedürleri
2.10 Olağan dışı yapılan alımlar
2.11 Disiplinler arası materyal grubu
2.12 Erişim ve sahiplik politikaları
2. 13 Konu alanlarının ayrıntılı analizi (conspectus level indicators) : Bu bölüm dermenin genişlik ve derinliğini standart bir formda ve ayrıntılı olarak tanımlar. Research Libraries Group (RLG) tarafından bu konuda bir standart geliştirilmiştir. Araştırma kütüphanelerinde dermede yer alan materyal grupları içerdiği konu alanlarına ve /veya türlere göre aşağıda belirlenen ve standart kodlarla ifade edilen sınıflarda tanımlanır. Böyle bir standarda bağlı kalınması dermenin hangi konu alanlarında ve / veya türlerde hangi düzeylerde güçlendirildiğini (yoğunlaştığını) belirlemek bakımından yararlı olacaktır:
Kod
Derme Sınıfı
0
Derlenmeyen konu alanı
1
En az derlenen konu alanı. Bir konuyu temsil etmek üzere bazı örneklerin derlendiği grup.
2
Temel bilgi alanları: Seçilmiş bir derme grubunu ifade eder. Sözlükler, ansiklopediler, bibliyografik veri tabanları, en önemli yazarların bütün çalışmaları, tarihi değeri olan seçilmiş basılar, temel bazı süreli yayınlar….gibi
3
Öğretim program ve faaliyetlerini destekleyen materyal grubu
4
Belirli konu alanlarında birincil ve ikincil düzeylerde derin araştırmalara cevap veren materyal grubu. Çoklukla belirli bir konuda uzmanlık bilgilerini içeren basılı, elektronik ve çevrimiçi her türlü formatta materyali kapsar.
5
Belirli konu ya da konularda bütün yayınların derlendiği ve dermenin en çok geliştirildiği bölüm.
WEB DERMELERİ İÇİN İÇERİK YÖNETİM POLİTİKASI
Bir bilgi merkezini temsil etmeden oluşturulan kurumsal ya da bağımsız web içerikleri derleyen net ortamları (web sitesi, intranet ) için aşağıdaki şablonu kullanabilirsiniz.
1. Giriş: Politikada yer alması beklenen ögeler
Derme yönetimi işlevlerinde gözetilen temel ilkelerin burada özetlenmesi beklenir. Burada yer alması beklenen temel bilgiler aşağıdaki gibi ayrı ayrı maddeler halinde açıklanır:
1.1. Web dermesi (İçerik)nin üstlendiği rol ve amaçlarının tanımı (Misyon)
1.2. Sahiplik: Herhangi bir otoriteye bağımlı olarak geliştirilip geliştirilmediği
1.2. Genel olarak hizmet verilen kullanıcı grubunun tanımlanması
1.3. Uygulanan içerik yönetimi ve geliştirme programının amaç ve işlevlerinin tanımlanması.
İçerik yönetim araçlarının tanımlanması (sistem tarafından otomatik mi yoksa editör tarafından mı sisteme dahil edilmektedir ?
İş akışı (hangi içerik veri/bilgisi)
1.4. Düşünce özgürlüğü ve sansür (intellectual freedom, cencorship), telif hakları gibi konularda resmi politika ve yaklaşımının tanımlanması
1.5. İçerik hakkında kısa ön bilgi
· Dermenin kısa özgeçmişi (önceki sürümleri, tarihçesi )
· İçerikte ağırlık verilen konu alanları
· İçeriğe erişim alanları (web servis, duyuru, forum, e-posta gibi iletişim alanları)
· Sunduğu diğer erişim bağlantıları
2. Web Dermesi(İçeriği)nin Yönetimi ve Geliştirme Politikası
Bu bölüm, dermenin içeriğinin nasıl oluşturulduğu, yayın süreci ve aşamalarına yönelik prosedürler ile içeriğe erişim özellikleri hakkında ayrıntılı bilgi verir. Ayrıca, içeriği oluşturan e-formları/e-kaynakları yoğunlaştığı konu, dil ve /veya türü, kullanım sınırlamaları gibi kategorileri tanımlar. Derleme faaliyetleri burada tanımlanacak sınırlama/bölünme ya da yoğunlaşma kriterlerine göre gerçekleşecektir .
2.1. Dijital Arşivleme ve içeriğe erişim politikası
Dijital içerik doğrudan dijital ortamda üretilebilir, dönüştürülebilir, taranarak sisteme dahil edilebilir
· Veri & bilgi kaydetme
· Arama, bulma (erişimde serbestlik ya da sınırlı erişim politikası uygulamaları)
· Değiştirme
· Görüntüleme
· Kopyalama
· Yazdırma/Çıktı alabilme
· Güncellik politikaları
· Arşivleme kriterleri
· Güvenlik politikaları
2.2. İçerik ve konu alanlarının tür, erişim, kapsam, iş akışı, sorumluluk gibi özellikler yönünden ayrıntılı analizi [1] : WCAG2.0 Uyumluluk düzeylerinin karşılanması ile ilgili ilkelerin değerlendirilmesi.
· Kullanılan Web içerik teknolojilerinin HTML, CSS(Cascading Style Sheet), SVG(Scalable Vector Graphics), PNG(Portable Network Graphics),PDF, Flash, and JavaScript gibi temel formatları destekleme özelliğinin bulunması.
· Ana dil desteği.
· Engelli kullanıcı desteği gibi olanakları karşılaması
[1] Ayrıntı için bkz. WCAG 2.0.(Web Content Accessibility Guideline) tarafından belirlenen kriterlerin (conformance level) karşılanması
https://www.w3.org/TR/UNDERSTANDING-WCAG20/conformance.html#uc-levels-head
