Bölüm anahatları

  • Kapgan Kagan devrini incelediğimizde Türk devletinin bu sırada Asya’nın en güçlü ülkesi olduğunu görüyoruz. Dört-bir yandaki bütün Türk boyları kendiliklerinden veya silah zoruyla Kök Türk birliğine katıldılar; ancak bunun yanısıra Kapgan’ın son zamanlarında, konfederasyondan ayrılanlar ve isyan edenlerin sayısı da epey çok idi.

     

              Bildiğimiz gibi Kapgan Kagan ölmeden önce küçük oğlu Bögü’yü (Fu-chü/Po-chü/Belki Bökey) İni İl Kagan atamıştı. Fakat geleneğe göre İl-teriş’in oğullarından birisinin başa geçmesi gerekiyordu. Bu sebeple Köl Tigin ve Bilge, İni İl Kagan’ın hâkimiyetini tanımayarak, ona karşı çıktılar. Bu mücadele sırasında cesur Köl Tigin’in bütün herşeyini ortaya koyarak, İni İl Kagan ile birlikte Kapgan’ın bütün çocuklarını ve adamlarını tesirsiz hale getirmesi kaganlığın kaderini değiştirmişti. O, Çin kaynaklarında adı “Mo-chih-lien” şeklinde yazılan, fakat Kök Türk Kitabelerinde unvanı “Bilge” olarak geçen ağabeyini kaganlık tahtına çıkardı.