Bölüm anahatları

  • Cuci Ulusu ve Şubeleri

                Cengiz Han, Deşt-i Kıpçak ve Hârezm ülkesini fethettikten sonra, Deşt-i Kıpçak’ı yurt ve Harzm’i de atlarının yemi olsun diye büyük oğlu Cuci Hana vermişti. Fakat Cuci Han, 1227 yılında babasından önce bir av sırasında vuku bulan kaza sonucu, omurgasını kırarak ölmüştü. Cengiz Han, Cuci Han’a verdiği Deşt-i Kıpçak ve Hârezm ülkelerini, bu sefer torunları Batu Han (Sayın Han) ve Orda- İçen Han arasında taksim etmişti. Cuci ulusunun ve hanlığının adem-i merkeziyet esasına göre yapılan bu taksiminde, ön kol (sağ kol) illeri ve İdil ırmağı boyundaki vilayetler ile hanlık makamı Sayın Han (1227–1256)’a; sol kol illeri ile Sır-Derya boyundaki vilayetler Orda-İçen Han’a verilmişi. Bu taksim yapılırken Cengiz Han, Cuci Han’dan sonra gelen bütün Cuci ailesinin reisi seçtiği Sayın Han’a ‘’Altın Busagalı Ak Orda’’yı kurdurduğu için, Sayın Han soyundan gelenler ‘’Ak Orda Hanedanı’’ adıyla anılmışlardı. Sayın Han sülalesinden gelen Ak Orda veya Altınorda hanları da aynen ataları Sayın Han gibi Cuci Ailesinin ve ulusunun başkanı olmakta devam etmişlerdi. Sayın Han sülalesi yani Ak Orda Hanedanı’nın bu hâkimiyet devresi, Batu Han’ın 1227 yılında Cuci Ulusunun başına geçtiği tarihten itibaren Batu ailesinin sonuncusu olan Bedri Bek Han (1356–1359)’ın ölümüne kadar 132 yıl devam etmişti.