Bölüm anahatları

  • Cuci Ulusunun Tarihi

    Cengiz Han 1220 yılında başladığı Hârezm seferi ile meşgul iken, 1222 yılında, seçme iki kumandanı olan Cebe Noyan ile Subitay Noyan’ı Derbend üzerinden Kuzey Kafkasya’ya ve Kıpçak Hanlığına müteveccih sefere memur etmişti. Bu sırada büyük oğlu Cuci’yi de, Hârezm ülkesinin zaptı tamamlandıktan sonra, aynı yıl içinde kendisine verdiği İtil ırmağı doğusundaki yurduna göndermişti.

    Bu ilk Kıpçak seferi dehşet salma ve yağma hareketi gibi görünürse de, hakikatte, daha sonra yapılacak olan ikinci Kıpçak seferinin hazırlık tatbikatı olarak değerlendirilmelidir. Cengiz Han, 1125 yılında, Hârezmşahlar üzerine yaptığı seferi müteakip, Tula ırmağı boyundaki yurduna dönmüştür. 1222 yılından beri Doğu Deşt-i Kıpçak’ta bulunan büyük oğlu Cuci Han’ı yerinde bırakmış ve ona İrtiş Irmağından İtil Irmağına kadar uzanan Doğu Deşt-i Kıpçak ülkesi ile Hârezm’in idaresini vermişti. Ayrıca burada “Ulu Orda”nın tesis edilmesini ve “Altın-Taht”ın kurulmasını emretmişti.

    Dolayısıyla dört ulus içinde böylelikle ilk tesis olunan “Cuci Ulusu” olmaktadır. Ötemiş Hacı’nın nakline göre Cengiz Han, Cuci Han’ı İrtiş’ten İtil Irmağına kadar olan bu geniş ülkeyi “Yurt” Hârezm’i ise askerlerinin atlarının yemini karşılamak üzere vermişti.