Bölüm anahatları
-
İbranice, dört tarihsel dönemde ele alınmaktadır. Tevrat İbranicesi (M.Ö. 1000-200), Talmud İbranicesi (M.Ö. 200-M.S. 500) , Ortaçağ Dönemi İbranicesi (M.S. 500-1700), Modern Dönem İbranicesi (1780...) olarak ayrılır. Modern Dönem İbranicesi de, kendi içinde Haskala Dönemi (1811....) şeklinde ayrılıyor.
1Modern İbranice (İvrit Modernit) . 18. Yy.ın sonlarından itibaren gelişmeye başlıyor. Orta ve Doğu Avrupa’da. Haskala (Yahudi Aydınlanması). Orta ve Doğu Avrupadaki Yahudiler Avrupa aydınlanmasına katılmak istiyorlar. İbraniceyi dini amaçlar dışında da kullanmayı hedefliyorlar. İbraniceyi bilim, edebiyat , kültür dili olarak da kullanmanın yollarını arıyorlar. Entegrasyon ve asimilasyon arayışlarını da dile getiriyor. Bu dönemde iki dillilik hakimdir. Yiddiş hem İbranice kullanıyorlar. Yiddiş; Yahudi Almancası. Rusyadaki pogromlar, Avrupadaki anti semitizmin yükselmesi siyonizmin ortaya çıkması. Ve Filistin’e göçlerin başlaması. 19.yy. ortalarından itibaren. İbranice edebiyatın Filistin’e gelmesi.1922 de İbranice ve Arapça Resmi dil oluyor. 1948 den itibaren İsrailin resmi dili oluyor.
19. yüzyıl sonunda İbranice, modern İbranice olarak tekrar ayağa kaldırılmış ve zamanın Yahudilerince Yidiş, Arapça, Rusça gibi dillerin yerine konuşulmaya başlanmıştır. Özellikle Elyezer Ben Yehuda’nın kişisel çabalarıyla tekrar bir konuşma dili haline getirilmiştir. Ben Yehuda’nın oğlu Itamar Ben Avi (doğumu Ben-Tziyon Ben Yehuda) anadili modern İbranice olan ilk kişidir. Filistin’de İbranice dergi çıkarıyor, ilk modern İbranice sözlüğü yayınlıyor.
Modern İbranice, 1921 yılında Birleşik Krallık yönetimindeki Filistin'de ve 1948 yılında kurulan İsrail Devleti'nde (Arapça ile birlikte) resmî dil olarak ilan edilmiştir. 19 Temmuz 2018'de İsrail Parlamentosunda yapılan oylamayla Arapça, İsrail'in resmî dilleri arasından çıkarılmış ve İbranice, İsrail'in tek resmî dili olmuştur.
İbranicenin, tarih içinde çeşitli lehçeleri oluşmuş. Yiddiş (Yahudi Almancası) Sefardi (Yahudi İspanyolcası), Judeo Arabic (Yahudi Arapçası), Teymani (Yemen Yahudileri tarafından kullanılmış)
