Bölüm anahatları

  • YEDİNCİ HAFTA

     

    Reichenbach ve Bilim Felsefesinin Türkiye Girişi

     

     

    Türkiye’de bilim felsefesinin geçmişi [bilim tarihininki gibi] XIX. yüzyılın ikinci yarısına kadar geri gitmektedir. Buna karşın aradan geçen bunca süre içinde bir bilim filozofu yetişmemiş ve bilim felsefesi çalışmaları, genellikle Batı’daki tartışmaların aktarılması ve yerleştirilmesi ile sınırlı kalmıştır. Daha önce yayımlamış olduğumuz “Bilim Felsefesinin Türkiye’ye Girişi, Genel Bir Bakış” [Bilim ve Ütopya, Sayı 202, Nisan 2011, s. 20-25] adlı makalede de beyan etmiş olduğumuz üzere, bu alandaki en önemli gelişme Viyana Çevresi mensuplarından Hans Reichenbach’ın (1891-1953) Türkiye’ye gelmesi ve 1933-1938 yılları arasında beş yıl süreyle İstanbul Üniversitesi, Felsefe Enstitüsü’nde dersler vermesidir.

     

    Hiç şüphe yoktur ki daha önceki dönemde özellikle mühendisler ve hekimler eliyle yerleştirilen “Pozitivist Bilim Anlayışı” [ki bu anlayış, yukarıda ayrıntılı olarak tartıştığımız gibi, pozitivizmin felsefî ve ideolojik unsurlarından alabildiğine arındırılmış olduğu için “pozitivist” olarak adlandırılmayı hak etmez], Erken Cumhuriyet Dönemi’nde de benimsenmiş ve hatta Reichenbach ve özellikle de Nusret Hızır gibi öğrencilerinin neo-pozitivist eğilimleri yüzünden Felsefe Bölümleri’ndeki bazı akademisyenler tarafından da desteklenmiş ve güçlendirilmiştir.

     

    Diğer taraftan şaşırtıcı bir duruma temas etmekte fayda vardır ki Cumhuriyet Tarihi boyunca üniversitelerimizin muhtelif fen ve edebiyat fakültelerinde görev yapan bilginlerimiz, yurt-dışında büyük fırtınalar koparan felsefî tartışmalardan umumiyetle uzak durmuşlar ve bunlara herhangi bir katkıda bulunmaya yanaşmamışlardır!

     

     

    Benim Seçtiklerim

     

    Sizin için seçtiğim 5 telif ve 5 de tercüme eserin ismi şöyledir. 

     

     

    Telif: Ziyaeddin Fahri Fındıkoğlu, Metodoloji (1945); Hilmi Ziya Ülken, Bilim Felsefesi (1969); Cemal Yıldırım, Bilim Felsefesi (1979); Hüseyin Batuhan, Bilim ve Şarlatanlık (1996) ve Doğan Özlem, Bilim Felsefesi -Ders Notları- (2003).

     

    Tercüme: Hans Reichenbach, Bilimsel Felsefenin Doğuşu, Çeviren: Cemal Yıldırım (1981); Paul Feyerabend, Yönteme Hayır, Çeviren: Ahmet İnam (1989); John Losee, Bilim Felsefesine Tarihsel Bir Giriş, Çeviren: Elif Böke (2008); Barry Barnes, T.S. Kuhn ve Sosyal Bilimler, Çeviren: Hüsamettin Arslan (2008) ve Karl Popper, Bilimsel Araştırmanın Mantığı, Çeviren: İlknur Aka ve İbrahim Turan (2010).