VARŞOVA PAKTI

VARŞOVA PAKTI (kaynak: Mehmet Hasgüler-Mehmet B.Uludağ, Devletlerarası ve Hükümetler-Dışı Uluslararası Örgütler, Alfa yayıncılık, 2015).

 Varşova Paktı Mayıs 1955’te SSCB ile Doğu Avrupa’daki müttefiklerinin Varşova Antlaşması’nı imzalamasıyla kuruldu. Asıl adı, Varşova Antlaşması Örgütüdür. Varşova Paktı’nın kurulması NATO’ya karşı bir tepki gibi anlaşılmış olmakla birlikte, aslında Almanya’nın Ekim 1954’te NATO üyeliğine alınmasına da bir tepki olduğu da aşikardı. Varşova Paktı’nın metni ile NATO metni arasında benzerlikler vardır. Örgüte üye herhangi bir devlete saldırı olduğunda, saldırıya uğrayan devlete diğer ülkeler yardım etmekle sorumludurlar. Ancak bu yardmın türleri farklı olabilmektedir. NATO’da olduğu gibi doğrudan askeri nitelikte bir yardım yasal olarak zorunlu olmasa da bu amaçlar arasında sayılmıştır. Varşova Paktı’na göre, üye devletlerle başkomutanlık önderliğinde ortak askeri tatbikatlar düzenlemek de kuruluş amaçları arasındaydı. Başkomutan, Haziran 1955’ten itibaren sürekli Sovyet mareşallerinden oluşmuştu. Çekoslavakya’nın 1968’de işgalini Romanya haricinde tüm üye devletler desteklemişti ve bu müdahale Varşova Paktı’nın tek ortak askeri eylemiydi. Bu müdahale sonrasında başlayan pakta ilişkin tartışmalarda, reform yapılması gündeme geldi. Varşova Paktı, 1991’de ortadan kalktı. Varşova Paktı’nın üyeleri; Arnavutluk (1961’de üyeliğini durdurdu ve 1968’de üyelikten ayrıldı), Bulgaristan, Çekoslavakya, Demokratik Alman Cumhuriyeti, Macaristan, Polonya, Romanya, SSCB. Örgütün merkezi, Moskova’daydı.