Bölüm anahatları

  • AVRUPA BİRLİĞİ (kaynak: Mehmet Hasgüler-Mehmet B.Uludağ, Devletlerarası ve Hükümetler-Dışı Uluslararası Örgütler, Alfa yayıncılık, 2015).

    Avrupa Kömür ve Çelik Topluluğu (AKÇT)’nun kurulmasına ilişkin Paris Antlaşması (1951) ile Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET)’nun ve Avrupa Atom Enerjisi Örgütü (EURATOM)’nün kurulmasına ilişkin Roma Antlaşması (1957), 6 kurucu üye tarafından yani 3 Beneluks ülkesi (Hollanda, Belçika, Lüksemburg), Fransa, Almanya ve İtalya tarafından imzalanmıştır. AET bu sürecin sonunda aldığı kararla üye devletler arasındaki iç sınırları kaldırarak tek bir pazar kurmuştur. Bir süre sonra bu üç örgüt, “Avrupa Toplulukları” olarak anılmış; 1965’teki birleşme ya da bilinen adıyla “füzyon antlaşması (merger treaty)” ile üç örgüt aynı organlarla yönetilen bir birlik haline gelmiştir. 1988’de yürürlüğe giren “Avrupa Tek Senedi (1988, European Single Act)” ile sınırlardan doğan engeller tamamen ortadan kaldırılmıştır. Bu anda itibaren AET’den AT’ye geçiş yani “Avrupa Topluluğu (The European Community)” adı kısa süre de olsa kullanılmıştır. Ancak 1991’de Hollanda’nın Maastricht kentinde imzalanarak 1992’de yürürlüğe giren “Maastricht Antlaşması (1992)” ile AT’den AB’ye geçiş yani “Avrupa Birliği (The European Union)” sağlanmıştır. Dikkat çekici gelişmeler olarak örnek verilirse; örnğim, 1973’te Norveç’te yapılan referandumdan sürpriz bir sonuç çıkmış ve az bir farkla Norveç halkı topluluğa katılmayı reddetmiştir. Ayrıca, 1989-1990 döneminde Doğu Almanya’nın Batı Almanya’yla birleşmesi, nüfus ve toprak olarak Avrupa ittifakını güçlendirmiştir. 1979’dan beri doğrudan genel seçimle işbaşına gelen Avrupa Parlamentosu, Strasburg’da toplanmaktadır ve bundan ötürü bu parlamentoya “Strasburg Parlamentosu” da denilmektedir. AB Adalet Divanı, Lüksemburg’da görev yapmaktadır ve birlik hukukunun uygulanmasının Avrupa antlaşmalarına ve yasalarına uygunluğunu sağlamaktadır. Merkezi Lüksemburg’da olan Avrupa Yatırım Bankası, AB’nin finans kurumudur ve 1958’de Roma Antlaşması ile birliğin hedeflerini gerçekleştirmek amacıyla ve yatırımları finanse etmek için kurulmuştur. Avrupa Merkez Bankası, ortak para birimi olan Euro’nun idaresinden sorumlu olup, merkezi Frankfurt’tadır.