Bölüm anahatları

  • BAĞIMSIZ DEVLETLER TOPLULUĞU (BDT) (kaynak: Mehmet Hasgüler-Mehmet B.Uludağ, Devletlerarası ve Hükümetler-Dışı Uluslararası Örgütler, Alfa yayıncılık, 2015).

    SSCB’nin Ağustos 1991’deki darbe girişiminin başarısız olmasının ardından Boris Yeltsin’in çabalarıyla ve kurucu üyeler olarak RF, Ukrayna ve Beyaz Rusya tarafından hayata geçirilen bir topluluktur. Örgütün merkezi olarak Minsk belirlenmiştir. Bu antlaşma ile tüm imzacı devletlerin vatandaşlarına ayırım yapmadan eşit davranılacağı sözü veriliyor ve ayrıca taraflar birbirlerinin toprak bütünlüklerine saygı göstereceklerini ilan ediyorlardı. En önemli bir hüküm olarak askeri teşkilatın ortak bir komutanlıkta olmasına karar veriliyordu. Bu devletlere Kazakistan, Ermenistan, Azerbaycan, Kırgızistan, Moldova, Tacikistan, Türkmenistan ve Özbekistan da katıldı ve Aralık 1991’de Alma Ata Deklarasyonu ilan edildi. Böylece SSCB’nin varlığına resmen son verildi ve BDT kuruldu. BDT çerçevesinde; 1992’de Askeri İşbirliği Antlaşması ve 1993’te de Ortak Pazar Antlaşması imzalanarak, karşılıklı gümrükler minimum düzeye indirildi. BDT üye ülkelerinin bağımsızlaşma dönemlerinde kabul ettikleri anayasalar neredeyse birbirinin kopyası gibiydi ve her bir ülkede otoriter devlet başkanlığı sistemleri kurularak zayıf bir hükümet onun altına konulmaktaydı.  1993’te Gürcistan da bu topluluğa girmek durumunda kaldı.