YUNANİSTAN

1940 yılı Ekim ayındaki İtalyan saldırıları ile 1941 yılı Nisan ayındaki Alman işgali arasındaki aylarda, Yunanistan Hükümeti daha önce olduğu gibi iş başındaydı. Metaksas’ın ölümünden sonra, Aleksandros Koryzis başbakan oldu; ülke anayasal idareye geri dönmedi. Kuşatılmasından sonra II.Georgios, Kral Petar gibi yurtdışına kaçmış ve Londra’da Müttefik güçlerinin tanıdığı bir sürgün hükümeti oluşturulmuştu. Ülkede cumhuriyetçiler ile kraliyetçiler arasında anlaşmazlık süregelmekteydi. Yunanistan Nisan 1941-Ekim 1944 arasında Nazi işgaline, hatta daha öncesinde Ekim 1940’ta İtalyan işgaline uğradı. Böylece 1941 yılında Yunanistan, İtalya, Almanya ve Bulgaristan olmak üzere üç devletin işgalinde kaldı. 1943 yılına gelindiğinde Yunanistan’da uzun süredir direnen güçler kendi aralarında da çekişmeye başlayınca, aslında dış işgalden uzaklaşılan 1944 yılında bu kez de bir iç savaş ile yeni bir karmaşa yaşanmıştır. Bir başka deyişle 1922-1945’te rejimin birçok kez değişime uğradığı ve hatta darbelerle sarsılan ülkede, bu kez de İç Savaş kendini göstermekteydi. 1941 sonbaharından itibaren, Yunanistan’ın dağlık bölgelerinde gerilla organizasyonları artmıştı. Eylül’de komünist liderlik altında, Ulusal Kurtuluş Cephesi ya da EAM kurulmuştu ve mensupları arasında sadece sol kesimden kişiler yoktu, karma bir hareketti. EAM/ELAS’ın en büyük rakibi Ulusal Cumhuriyetçi Yunan İttifakı olan EDES idi. 1941 yılında Albay Napoleon Zervas’ın komutasında kurulmuştu ve sürgündeki cumhuriyetçi lider General Plastiras’ın otoritesini kabul etmişti. Ayrıca EKKA vardı ve Albay Dimitrios Psaros liderliğindeydi. Kısacası, İç Savaş’ın çok çekişmeli geçeceği neredeyse kesindi.

Ders notu hazırlanırken faydalanılan bazı kaynaklar:

M.Murat Taşar-Burhan Metin-Altay Ünaltay; Bosna-Hersek ve Postmodern Ortaçağa Giriş, İstanbul 1996.

Aleksandre Popovic; Balkanlarda İslam, İstanbul 1995.

Barbara Jelavich; Balkan Tarihi 2: 20.Yüzyıl, İstanbul 2013.

R.J.Crampton; İkinci Dünya Savaşı’ndan Sonra Balkanlar, İstanbul 2007.

A.Gündüz Ökçün-Ahmet R.Ökçün; Türk Antlaşmaları Rehberi (1920-1973), Ankara 1974.

Misha Glenny; The Balkans 1804-1999: Nationalism, War and the Great Powers, London 1999.

Yusuf Hamzaoğlu; Balkan Türklüğü: Araştırmalar, İncelemeler (Makedonya, Sırbistan, Hırvatistan), Cilt.1, Ankara 2000.

Bilal N.Şimşir; Türkiye-Arnavutluk İlişkileri, ASAM yayını, Ankara 2001. (Balkan Araştırmaları Dizisi: “Türkiye-Arnavutluk İlişkileri Tarihçesi 1912-1985”).

Emir Türkoğlu; “Kosova Arnavutlarının Milliyetçiliği”, Balkan Araştırmaları Dizisi: Balkan Diplomasisi, derleyenler:Ömer E.Lütem-Birgül Demirtaş Coşkun, ASAM yayını, Ankara 2001.

Osman Karatay; “Milosevic Dönemi Yugoslav Dış Siyaseti, Balkan Araştırmaları Dizisi: Balkan Diplomasisi, der:Ömer E.Lütem-Birgül Demirtaş Coşkun, ASAM yayını, Ankara 2001.

Osman Metin Öztürk; “Türk Dış Politikasında Balkanlar”, Balkan Araştırmaları Dizisi: Balkan Diplomasisi, der:Ömer E.Lütem-Birgül Demirtaş Coşkun, ASAM yayını, Ankara 2001.

M.Murat Hatipoğlu; “Yunanistan’ın Dış Politikası ve Balkanlar (1990-2000)”, Balkan Araştırmaları Dizisi: Balkan Diplomasisi, der:Ömer E.Lütem-Birgül Demirtaş Coşkun, ASAM yayını, Ankara 2001.

Mihai Manea; “Yunanistan’ın Dış Politikası ve Balkanlar (1990-2000)Soğuk Savaş’tan Günümüze Romanya Diplomasisi”, Balkan Araştırmaları Dizisi: Balkan Diplomasisi, der:Ömer E.Lütem-Birgül Demirtaş Coşkun, ASAM yayını, Ankara 2001.

İlker Alp; “Makedonya Üzerindeki Mücadele ve Makedonya Cumhuriyeti”, Balkan Araştırmaları Dizisi: Dünden Bugüne Makedonya Sorunu, ASAM yayını, Ankara 2002.

Nazif Kuyucuklu; Balkan Ülkeleri İktisadı, 2: Bulgaristan, İstanbul 1987.

David Parker (der.); Batı’da Devrimler ve Devrimci Gelenek 1560-1991, Ankara 2000.

(Ek Not. Ayrıca muhtelif ansiklopediler, başvuru eserleri ve siyasi tarih kitaplarından da yararlanılmıştır.)