Bölüm anahatları

  • II. Wilhelm'le birlikte Almanya'nın Rusya'ya karşı politikasının değişmesi, Bismarck'ın Üç İmparatorlar Ligi aracılığıyla Balkanlar'da tesis ettiği dengeyi tamamen bozmuştur. Rusya bir yandan Fransa ile 1892'den sonra bir ittifak antlaşması yaparak Avrupa güç dengesi içerindeki konumunu değiştirirken, Balkanlar'da da İngiltere'ye yakınlaşmaya başlayacaktır. İngiltere'de 1905'te Liberal Parti'nin tekrar iktidara gelmesi Balkan milliyetçileri için önemli bir destek sağlayacaktır. 1907 yılında Rusya ve İngiltere arasında bir konvansiyon yapılmış ve 1908 Reval görüşmesiyle Rusya Balkanlar'da İngiltere'nin tam desteğini sağlamıştır. Rusya bir yandan Bulgaristan ile ilişkilerini Makedonya krizi içerisinde güçlü tutmaya çalışırken, diğer yandan 1903 yılında Sırbistan'da gerçekleşen askeri darbenin sağladığı uygun koşullardan da yararlanmıştır.Rusya II. Wilhelm'in mesafeli politikası karşısında bölgesel ve Avrupa ittifak ilişkilerini bir bakıma yeniden tnzim ederek Balkanlar'daki konumunu güçlendirmiştir. Bu durum Avusturya-Macaristan'ın Balkanlar'da yanlızlaşması ve Bosna-Hersek'te Sırp milliyetçiliği karşısında zorlanması sonucunu doğuracaktır. 1908'de Avusturya'nın Bosna-Hersek'i ilhakı Balkan krizini daha da derinleştirecektir. Balkan savaşları başladığında Rusya ve İngiltere birlikte hareket etmektedir ve karşısında görece zayıf bir Avusturya-Macaristan söz konusudur. İtalya'da Balkan politikasına dahil olma çabasındadır ve Arnavutluk üzerinde Avusturya-Macaristan ile rekabet içerisindedir. İkinci Balkan Savaşı Bulgaristan'ın revizyonist bir politikaya yönelmesi, Sırbistan ve Yunanistan ile ilişkilerinin bozulması sonucunu doğuracaktır. 

    Avusturya-Macaristan veliahtı Arşidük Franz Ferdinand'ın Sırbistan askeri istihbaratıyla irtibatlı bir milliyetçi örgüt tarafından Saraybosna'da düzenlenen suikast sonucu öldürülmesi Balkan gelişmelerini tamamen kontrolden çıkartacaktır. Önce Avusturya-Macaristan Sırbistan arasında başlayan gerginlik hızla Almanya ve Rusya arasında bir tırmanmaya dönüşecek ve buradan Fransa ve İngiltere'ye sıçrayacaktır. Bismarck'ın Almanya'nın siyasi birliğini korumak üzere geliştirdiği gizli askeri ittifaklar sistemi, Wilhelm ile Avrupa'da bri büyük kamplaşmaya yol açmıştır. Bu durum bölgesel bir meselenin hızla Dünya Savaşı'na doğru tırmanması sonucunu doğuracaktır.

    Birinci Dünya Savaşı, Balkanlar'da Almanya, Avusturya-Macaristan, Osmanlı Devleti ve Bulgaristan'ın; Rusya, Sırbistan, Romanya ve Yunanistan ile savaşına sahne olacaktır. Birinci Dünya Savaşı dengeleri önce Bolşevik Devrimi ile sonra ABD'nin savaşa katılmasıyla tamamen değişecektir. Savaş bittiğinde Avusturya-Macaristan İmparatorluğu'nun sona erdirilmesi Balkanlar siyasal coğrafyasını tümüyle değiştirecektir.