Bölüm anahatları

  • Sopuk Savaş Sovyetler Birliği'nde Varşova Paktı devletlerine yönelik politikanın değişmesiyle yeni evreye girmiştir. 1985'ten itibaren başlayan süreçte Sovyetler Birliği'nin kontrolünde olan rejimler değişim süreci içine girmiştir. Bu değişim Romanya dışında görece yumuşak bir şekilde gerçekleşmiştir. 1989 yılında Varşova Paktı üyesi devletlerde çok partili sisteme geçilmeye başlanmıştır. Bu dönüşüm bir yandan da serbest piyasa ekonomisine geçiştir. Balkanlar'da bu geçiş Yugoslavya'nın iç savaşa sürüklenmesi ve Arnavutluk'ta devletin çökmesiyle çok daha sancılıdır. Romanya'da da dönüşüm Çavuşesku'nun karısıyla birlikte kurşuna dizilmesiyle kanlı bir hal almıştır.

    Avrupa Birliği ve NATO bu dönüşümü genişleme politikasıyla yönetmek istemiştir. Ortaya çıkan istikrarsızlığı kontrol altına almak ve Sovyetler Birliği'nin bıraktığı boşluğun doldurulması için NATO ve Avrupa Birliği hızlı bir genişleme planlamıştır. Bu genişlemede NATO, bölge devletlerinden Slovenya, Hırvatistan, Arnavutluk, Bulgaristan ve Romanya'yı üye olarak alırken Avrupa Birliği de Romanya, Bulgaristan, Slovenya ve Hırvatistan'ı üye olarak kabul etmiştir.

    Soğuk Savaş sonarsı dönemde Bosna-Hersek çok krılgan bir devlet olarak ortaya çıkmıştır. İçinde Sırp federe devleti ve Boşnaklarala Hırvatların federe devleti bulanan Bosna-hersek Federasyonu Sırp milliyetçiliğinin tehdidi altındadır. Kradağ'da da Sırp milliyetçilerinin yarattığı bir iç gerginlik mevcuttur. Kosova'da da, Kosova'nın kuzeynde bulunan Sırp nüfus ve genel olarak Sırbistan'ın Kosova'yı tanımamasından kaynaklanan bir gerginlik mevcuttur. Kosova'nın Arnavutluk ile birleşme potansiyali meseleye Arnavutluğu da dahil etmektedir. Makedonya ise içindeki Arnavut azınlık nedeniyle bir iç gerginlik yaşamaktadır ve Kosova ile Arnavutluğa yayılabilecek bir potansiyal çatışma mevcuttur. Bulgaristan Makedonya kimliğini, Makedonların Bulgar olduğu iddiasıyla redderken, Yunanistan Tarihi olarak Makedon kimliğinin Helen olduğu iddiasıyla Makedonya devletinin adına karşı çıkmaktadır.

    Derste Balkanlar'ın Soğuk savaş sonrası, tarihe dayanan bu son derece karöaşık sorunları ele alınacak ve geleceğe ilişkin öngörüler yapılacaktır.