Bölüm anahatları

  • Hâfız Şerhi

     

    5. Gazel

     

    Bu gazel Hafız Divanında 134. gazel olarak yer almaktadır.

     


    باد غيرت به صدش خار پريشان دل كرد

     ناگهش سيل فنا نقش امل باطل كرد

     كه چه آسان بشد و كار مرا مشكل كرد

     كه اميد كرمم همره اين محمل كرد

    چرخ فيروزه طربخانه ازين كهگل كرد

    در لحد ماه كمان ابروي من منزل كرد

    چه كنم بازي ايام مرا غافل كرد

    بلبلي خون دلي خورد و گلي حاصل كرد 

    طوطيي را به خيال شكري دل خوش بود

    قره العين من آن ميوه دل يادش باد

    ساروان بار من افتاد خدا را مددي

    روي خاكي و نم چشم مرا خوار مدار

    آه و فرياد كه از چشم حسود مه چرخ 

    نزدي شاه رخ و فوت شد امكان حافظ

     

    Vezni: Feilâtün feilâtün feilâtün feilün (remel)

     

    Bir bülbül kan ağlayıp bir gül elde etti. Onu kıskançlık yeli yüzlerce dikenle perişan etti.

    Papağanın gönlü şeker hayaliyle hoştu, yokluk seli ansızın boşa çıkardı emelini.

    Hatırası hoş olsun göz nuru gönül meyvem, ne kadar da kolay gitti, müşkül etti işimi!

    Ey kervancı, yüküm düştü, bir yardım et. Kerem ümidi beni bu kervana yoldaş etti.

    Toprağa bulanmış yüzümle gözümdeki nemi hor görme; firuze gök, eğlence mekânını bu sıvayla bezedi!

    Gökteki ayın kıskanç gözü neler etti ah! Keman kaşlı ay yüzlümün mezar oldu menzili!

    Rok (satranç terimi) yapmadın da fırsat boşa gitti Hâfız! Ne yapayım günlerin oyunu beni gafil avladı.

     

    (Günlerin oyunu veya zamanın oyunu (bâzi-yi eyyâm), aynı zamanda bir humma türü olarak eski tıp kitaplarında kayıtlıdır. Hâfız’ın, bu gazeli oğluna ağıt olarak söylediği sanılmaktadır.)

     

    Ekli dosya öğretim amaçlı olarak aşağıdaki kaynaktan alınmıştır:

    Bahauddin Hurreemşahî, Hâfiznâme, c. 1, İntişârât-i İlmî ve Ferhengî, Tahran 1366, s. 551-554.