Bölüm anahatları

  • Ses dalgası: Titreşen bir cismin, maddesel ortamda oluşturduğu basınç dalgalarının  yayılmasından kaynaklanır. v=343 m/s’dir.

    Dalga frekansı, sesin perdesini belirler.

    20-20000 Hz arasını ses olarak algılarız.

    Dalga genliği şiddeti belirler. Birimi dB’dir.

    Saf sesler

    Doğadaki sesler genelde kompleks karakterdedir.

     

     

    Sesin şiddeti

    Dalga tepesi-çukuru arası basınç farkı

    ‘İşitilebilen ses-Hasar oluşturan ses’ arası şiddet farkı 1014, bu nedenle logaritmik değerlendirilir.

    dB: 20 log10 P(test)/P(referans)

    L=20 x log (P/Preferans), formüle göre duyulabilen en düşük ses şiddeti 0 dB oluyor.

    0 dB: İşitilebilen en düşük şiddet

    120 dB üstü hasar oluşturur.

     

    Orta Kulak

    Timpanik refleks işlevi:

    1- Yüksek şiddette seslerden koruma

    2- Düşük frekanslı sesleri filtreleme (gürültü)

    3- Kendi konuşma sesimizi filtreleme

     

     

    İç Kulak yapısı:

     

    Perilemf: BOS, ekstrasel. sıvı özelliğinde

                                       * K+ :7 mM, Na+ :140 mM

    Endolemf: İntrasel. sıvı özelliğinde

                                       * K+ :150 mM, Na+ :1 mM

     

    Endokohlear potansiyel: + 80 mV

    (Endolemf-perilemf arası potansiyel)

     

    İç kulak

    Oval pencerenin stapes kemiği ile her içeri itilmesi, 3 kanalda bulunan sıvıda harekete yol açar, çünkü 2 zar esnek, scala vestib. deki dalgalanma, scala timpaniye geçer. Yuvarlak pencere dışarı doğru hareket eder.

    Bazilar membran mekanik olarak frekans analizi yapar, 20Hz-200Hz, 200Hz-2kHz, 2kHz-20kHz pik yapan mesafeler birbirine eşittir.

     

    Korti organı

    3500 iç, 12000 dış kıl hücresi, Bazilar membranın yukarı hareketi depolarizasyona, aşağı hareketi hiperpolarizasyona yol açar.

    Kohlea ses enerjisini aktif olarak amplifiye ettiği gösterilmiş: İç kulak ses üretir.

    Uyaran şiddeti arttıkça bazilar membranın frekans duyarlılığı azalır.

    Kohlear amplifikasyon

    Dış kıl hücreleri rol alır. Az miktar afferent bağlantısı var. Asıl efferent bağlantısı var.

    Efferent aktivasyonlar kolinerjik nöronlar üzerindendir, hücreyi hiperpolarize eder, hücre boyu uzar, kohlear duyarlılık ve frekans ayırdetme gücü azalır.

    Ses uyarısı ile oluşan depolarizasyon hücre boyunu kısaltır. İki durumda da bazilar membran hareketliliği etkilenir. 

    Kohlear sinir lifleri frekansı ve şiddeti kodlar

    Ses şiddeti sistemde logaritmik olarak kodlanır.

    Çok yüksek şiddette sesler nöronun yanıtını doygunluğa ulaştırır. Refrakter dönem nedeniyle bir akson en fazla 500 AP/s iletir.

    İşitme sinirinde farklı eşikleri olan aksonlar vardır.

     

    Reseptörler

    Kanalların açılması ve res pot oluşumu çok hızlı, çünkü 20kHz sese kadar duyarlı ve iki kulak arası ulaşma süresi farkı 10 mikro saniye’yi farkedebiliyoruz.

    Stereosilyalar arası tip-link’lerin tutunduğu bölgenin hareketi, adaptasyonda rol alıyor.

    Frekans duyarlılığında stereosilyaların boyları etkili. Bazilar membran boyunca stereosilya boyları değişiyor. Bir diğer faktör membranın elektriksel rezonansı

    Reseptörler

    Çok hızlı nörotransmitter salınımı var.

    Dinlenimde de bir miktar NT salınıyor.

    Beyin sapından efferent uyarılar alıyorlar. NT Ach ve kalsitonin gen related peptit. (kotransmitter). Hücre içi Ca düzeyi üzerinden etki var. Hücre efferent uyarı ile hiperpolarize oluyor.

    Uyarı, karakteristik frekans aralığını genişletiyor, elektriksel amplifikasyon kazancını artırıyor.