Bölüm anahatları
-
Elektromanyetik dalga
Frekans, dalga boyu, foton kavramları
Kırılma, kırılma indisi
Renk algısı (absorbsiyon, yansıma)
Gözün Yapısı
1- Dış tabaka
Kornea
Konjonktiva
Sklera
2- Orta tabaka
*İris (pigment, radyal kas –dilatasyon (S), sirkuler kas- konstriksiyon (PS))
Pupil açıklığı: 1,5-8 mm
*Koryoid (pigment, fotores. beslenmesi)
Pigment: Disk fagositozu, fotopigment rejenerasyonu
3- İç tabaka (Retina, arter/ven- iç taraf besl.)
İç tabaka: Retina
Optik disk
Makula, fovea
Nazal-temporal retina
Göze ait diğer oluşumlar
-Lens:
Silier kaslar (PS), zonuler iplikçikler
Yaşla değişim (12D, 4D, 2D)
-Aköz humor : Dolaşımı, glokom (22mmHg üstü)
-Vitröz humor
-Göz kasları: Ekstraoküler, intraoküler
Optik bilgisi
Retinada oluşan görüntü terstir.
Gözün kırıcı ortamları
-Kornea (en fazla), lens (12-26 Diyoptri arası değişir), aköz ve vitröz humor
-Akomodasyon, yakın yanıt (yakın nokta 10 yaşta 9 cm, 60 yaşta 83 cm)
- Odaklama bozuklukları:
Lens işlevi
Emetropi (normal göz) (gn’de 2 tane arası 4 uyarılmamış koni)
Miyopi (göz küresi uzun)
Hipermetropi (göz küresi kısa)
AstigmatizmaPresbiyopi
Katarakt (ön yüz çoğalır, yaşlı hücre içerde kalır)
RETİNA
Hücre tabakaları şeklinde organize olmuştur.
Horizontal hüc., Amakrin hüc (yatay iletim)
Fotoreseptörler, Bipolar hücreler, Ganglion hücreleri (dikey iletim)
.
Fotoreseptör tipleri
Koni:
* Işık duyarlılığı daha az
* Üç tip fotopigment
* Fovea sentraliste yoğun
* Konverjans az
! Fotopik görme, renkli görme, ayrıntı analizi
Çomak:
* Işık duyarlılığı fazla
* Tek tip fotopigment
* Periferik retinada yoğun (foveada yok)
* Konverjans fazla
! Skotopik görme, gri tonları, ince analiz yok
Retinada bölgesel farklılıklar bulunur
Enerji Dönüştürme
Fotoreseptörlerde
Dinl. memb. pot. : -30mV
Işık uyarısı : -60mV
! Işıkta hiperpolarizasyon !
Enerji Dönüştürme (Çomak)
Işık à Rodopsin akt.à Transdusin akt. Fosfodiesteraz akt. cGMP azalır, Na kanalları kapanır
Hiperpolarizasyon
Enerji Dönüştürme (Koni): Çomaklarla aynı mekanizma
Çomaklar, aydınlıkta işlev görmez.
Koniler, aydınlıkta işlev görür.
Konilerde 3 farklı opsin bulunur. Kısa (mavi), orta (yeşil), uzun (kırmızı) dalga boyuna farklı yanıt verir. Renkli görmede önemlidir.
Sinyalin retinada iletimi
Enerji fotoreseptörlerde elektrik enerjisine (res.pot.) dönüştürülür.
Uyarılar retinadaki hücre tabakaları yolu ile ganglion hücrelerine iletilir.
Retinada ışığa duyarlı tek hücre: Fotores.
Retinanın tek çıkış nöronu: Ganglion hc.
Retinada lateral inhibisyon
Uyarıların retinada iletimi-işlenmesi
Horizontal hücreler lateral inhibisyonla kontrasta ait informasyon iletimini sağlar. (Keskinlik)
Paralel işlem
Ganglion hücrelerinde başlar. Ganglion hücre tipleri:
*M hücreleri: %10, büyük gövde-kalın akson, hızlı iletim, geçici yanıt, renk duy. yok
*P hücreleri: %80, küçük gövde-ince akson, yavaş iletim, uyarı süresince yanıt, renk duyarlılığı var
M tip ganglion hücreleri: Hareketle ilgili enformasyon iletimi
P tip ganglion hücreleri: Renkli görme, görüntünün ayrıntılı analizi, şekil görme ile ilgili enformasyon iletimi
