Bölüm anahatları

  • Uyarılma-Kasılma Eşleşmesi

    SARKOTUBULER SİSTEM

    Sarkoplazmik retikulum: ER, iki kısımdan oluşur: Longitüdinal tübüller ve her iki uçta terminal sisternalar (lateral keseler). Lateral keseler Ca2+ deposu, T tübüllerine bitişik

    Transvers tüpler (T tübülleri): Sarkolemma, A-I bandı bileşiminde miyofibrillerin aralarına uzanır, AP yayılmasını sağlar

    T tübül ve komşu iki lateral kese: Triad

    Uyarılma-Kasılma Eşleşmesi

    Sarkolemmada depolarizasyon à kasta kontraksiyon 

    AP zara ve T–tüplerine yayılır.

    T-tüpleri depolarize olur. Tübüllere komşu terminal sisternalardan Ca+2 sitoplazmaya salgılanır.

    Bu, T tüp zarındaki dihidropiridin res. ve SR zarındaki riyanodin res. ile olur.

     Dihidropiridin res: T tübül zarında voltaj kapılı Ca kanalı

    Komşu SR zarındaki riyanodin reseptörü etkilenir.

    SR’den Ca sitoplazmaya çıkar

    İskelet kasında ekstraselüler Ca2+ girişi önemsiz. Dış ortamda Ca2+ olmasa da kasılma olur. (Kalp kasında h.dışı Ca önemli)

     

    Gevşeme

    Ca2+ düşürülür. Yoksa kas kasılı durumda kalır (kontraktür, rigor mortis).

    Ca2+ sitoplazmadan iki yolla uzaklaştırılır:

    Hücre zarından atılma: Na-Ca zıt taşıyıcısı ve kalsiyum pompası

    Kalsiyum pompası ile SR’e pompalanır (Daha önemli).

    Sitoplazmik Ca2+ azalınca Ca2+ troponinden ayrılır

    Tropomiyozin aktin aktif bölgelerini kapatır, kas gevşer

     

    Motor birim

    Bir motor nöron ve innerve ettiği kas lifleri.

    İnnervasyon oranı (kas lifi/motor nöron) göz, parmakta 3-6, bacakta 600

    Kasta motor birim lifleri yayılmış, komşu değiller.

    Gereksinim arttıkça daha çok motor nöron-daha çok motor birim kasılmaya katılır.

    Motor birimler eş zamanlı uyarılmaz, hareket düzgün olur.

    Bir kası uyaran bütün motor nöronlara motor nöron havuzu denir.

     

    İskelet kası nöral innervasyonu

    Bir kas lifi tek bir motor nöron ve tek bir aksonla sinaps yapar.

    Motor nöron gövdesi beyin sapı ya da omurilikte

    Miyelinli, kalın akson, AP iletimi hızlı (70-120m/sn)

    Kas yakınında miyelin kılıf sonlanır, akson dallanır.

    Her bir son uç bir kas lifi ile kavşak yapar: Sinir-kas kavşağı (Schwann hücreleri)

    Sinir-kas kavşağındaki kas zarı bir girinti yapar, motor son plak denir


    Son plak

    Sinir sonlanmasında Ach vezikülleri var.

    Yeni veziküller hücre gövdesinde yapılır, aksonal taşıma ile son plak bölgesine taşınır.

    Motor son plak

    Sinir sonlanmasında zar kalın, aktif zon denir.

    Aktif zonda VCa kanalları var

    AP ile VCa açılır, Ca2+ girer

    Ach vezikülleri sinaptik aralığa açılır.

    Ach, kas zarına diffüzyonla ulaşır.

    Motor son plak

    Sinaptik aralık karbonhidrat-protein yapılı bir ağla dolu

    AChE enzimi içerir.

    AChE (asetilkolin esteraz) Ach’i kolin ve asetata parçalar.

    Kolin, taşıyıcı proteinle akson son ucuna  taşınır, kolin asetil transferaz ile Ach sentezlenir.

    Ach veziküller içine taşıyıcı proteinle alınır.

     Ach, kas zarında nikotinik Ach reseptörüne bağlanır. Reseptör katyon kanalı (Na+,K+).

    Kasa Na+ girer, son plak potansiyeli (EPP) oluşur (Dinlenim pot: -90mV)

    EPP, kas zarını eşiğe ulaştırır, kasta AP oluşur. Eksitasyon kontraksiyon eşleşmesi ve kas kasılması olur.

    Ach, Ach-esteraz’la yıkılır, Ach az kısmı difüzyonla uzaklaştırılır.

    Kavşakta iletimin bozulması

    Clostridium botulinum toksini: Ach vezikül füzyonunun inhibisyonu (sinapsin üzerinden) (botulizm)

    Organofosfatlar, pestisitler: Asetilkolin esteraz inhibitörü (larinks spazmı)

    Kürar: Nikotinik Ach reseptör antagonisti, Ach ile yarışır.

    Miyastenia Graves