Bölüm anahatları

  • Kontrol sistemleri

    Pace maker hücreler

    Sinirsel (NT) (Otonom sinir sistemi (sinir-kas kavşağı gibi değil) (varikositler)

    Hormonlar (bölgesel veya dolaşımla gelen)

    Mekanik uyarılar (gerilme)

    Zarın elektriksel aktivitesi

    Vdin iskelet kasına göre daha pozitif ve sabit değil, bazı düz kaslarda AP var (tek ünite), bazı düz kaslarda yok (çok üniteli)

    Zarda isk. kasına göre VNa az, VCa çok

    Bazı kaslarda AP oluşmaz, dereceli potansiyeller kasılmayı başlatır

     

    Bazı düz kaslar zar potansiyeli değişmeden kasılır: Birinci haberci ile G protein üzerinden IP3 oluşur, Ca artar, kasılma olur (farmakomekanik eşleşme).

     

    Dereceli yanıtlar

    Bazı düz kaslarda nörotransmiterler, dolaşımla gelen haberciler, bölgesel haberciler, mekanik uyarılma (gerilme gibi) Vzar’ı değiştirir

    Hiperpolarizasyon-depolarizasyon oluşur.

    Eğer düz kas AP çıkartabiliyorsa depolarizasyon eşiğe ulaştırırsa AP oluşur.

    Yavaş dalga potansiyelleri

    Visseral kasın lokal potansiyeli, spontan olabilir.

    Nedeni? İyon kanal geçirgenliğinde (Ca2+, K+) ritmik değişiklik? Başka iyonik akımlar ??

    Yavaş dalga eşiğe getirir, dalga tepesinde tek-çoklu AP à kasılma olur (pace-maker dalgaları)

    Pace maker (önder odak) dalgaları, genellikle tek üniteli düz kaslarda izlenir.

    Kavşak potansiyelleri

    Çok üniteli düz kasta sinirsel uyarı ile oluşur

    Postganglionik aksondan sinaptik bölgede  Ach veya NE salgılanır

    Kasta gn’de AP değil yerel potansiyel oluşur, kavşak potansiyeli (eksitatör junction potansiyeller –EJP)

    EJP, elektrotonik olarak hücreye yayılır (lif çok küçük), L-tip Ca kanalı açılırà kasılma 

    JP, hiperpolarize edici olabilir, IJP denir

    Aksiyon potansiyelleri

    Genellikle tek üniteli düz kaslarda gözlenir

    İskelet kasına göre daha uzun sürer

    Depolarizasyonda L-tip VCa rol alır (+feedback). Giren Ca2+ kasılmada da rol alır. Depolarizasyon dönemi uzun (Ca2+ girişi Na+’a göre yavaş)

    AP repolarizasyonu da yavaş (VCa  inaktivasyonu yavaş, VK aktivasyonu geç)

    Aksiyon potansiyelleri

    Bazı düz kaslarda iskelet kasına benzer tek bir AP görülür (genellikle visseral düz kas).

    Bazı düz kaslarda (genitouriner sistem, bazı damar düz kasları) kalp kası benzeri platolu AP gözlenir. Ca+2 girişi daha uzun sürdüğü ve daha fazla Ca+2 girdiği için kasılma uzun sürer.

    Bazı düz kaslarda yavaş dalgalar üzerinde seri halinde AP’leri gözlenir.  

     Visseral kaslar gerilirse spontan AP’leri oluşabilir. Yavaş dalga + gerilme birlikte oluşturur

    Örn. barsak içerikle gerilirse, yerel otomatik kasılmalar içeriği anüse doğru iten peristaltik kasılmaları başlatır.

    İskelet kası-düz kas farkları:

    Uyarılma: İskelet kası: Sinir-kas kavşağı, sinaptik iletim; Düz kaslar: hormon, lokal faktörler, gerilme, pace maker aktivite, sinirsel uyarım

    Elektriksel aktivite: İskelet kası: Aksiyon Potansiyeli (AP); düz kaslar: AP, platolu AP, dereceli potansiyeller, yavaş dalga, kavşak potansiyelleri

    Ca sensörü: İskelet kası: Troponin; düz kaslar: Kalmodulin

    Eksitasyon-kontraksiyon eşleşmesi: İskelet kası:       Dihidropiridin, riyanodin reseptörleri, Düz kaslar: Çeşitli şekilde Ca girişi

    Gevşeme: İskelet kası: ACh yıkımı; Düz kaslar: MLC fosfataz (miyozin hafif zincir kinaz)

    Sarsı süresi: İskelet kası 20-200ms, düz kas 200 ms ve üstü

    Kuvvetin kontrolü: İskelet kası: Uzaysal-zamansal sumasyon; düz kas: MLC fosforilasyonu-defosforilasyonu

    Mandal durumu: İskelet kasında yok, düz kasta var

    Metabolizma: İskelet kası: Oksidatif, glikolitik, Düz kas: Oksidatif