Bölüm anahatları

  • (kaynak: Ivan T.Berend; 20.Yüzyıl Avrupa İktisat Tarihi, çev.S.Çağlayan, 2015)

    20.yüzyıl Avrupası’nda “laissez-faire (bırakınız yapsınlar)”in gerilemesi ve denetimli piyasa sisteminin yükselişine bakıldığında; İngiliz ekonomist John Maynard Keynes (1883-1946)’in makro-ekonomik yaklaşımına, “para ve müdahale” temelli eserlerine ve Keynesçi müdahale modellerine, totaliter yönetimlerin ekonomide ve siyasetteki yansımalarına ve küreselleşme ilişkilerine değinmek, iki dünya savaşının ekonomisini ve buna bağlı siyasi gelişmelerini anlamakta da faydalı olacaktır. Bu anlamda I.Dünya Savaşı, savaş ekonomisi 1914-1918 ve savaş sonrası kaos bir dönüm noktası olmuştur. Laissez-faire’in tanınmış ülkesi Britanya, “o güne kadar dokunmadığı piyasa kanunları”nın işleyişini durdurdu. Ekim 1914’ten itibaren devlet, Savaş Bürosu kanalıyla piyasa alımı yaptı, ticarette de kısmi denetim uygulamaya başladı. Almanya’nın savaş ekonomisi daha karmaşık ve merkezi bir yapıdaydı. 1929 Dünya Ekonomik Krizi daha da büyük ekonomik değişimlere, kollektif ve kooperatif tarzdaki devlet müdahale örgütlenmelerini daha fazla rastlanır hale getirdi. Korporatif görüş, “ilk Nazi söylemlerinde önemli rol” oynadı. Serbest piyasa, Avrupa ve dünya genelinde değişime uğramak durumunda kaldı. Diğer yandan, devlet müdahaleciliği kendini farklı siyasi rejim modellerinde gösterdi. Hitler, Mussolini, Franco, Salazar’ın uygulamaları artan etkisiyle kendini gösterdi.

    Kullanılan Kaynaklar:

    Ivan T.Berend; 20.Yüzyıl Avrupa İktisat Tarihi, çev.S.Çağlayan, 2015.

    Basil Liddell Hart; İkinci Dünya Savaşı Tarihi, çev.K.Bağrıaçık, 2015.

    Stephen J.Lee; Avrupa Tarihinden Kesitler 1789-1980, çev.S.Aktur, 3.baskı, 2010.

    William H.McNeill; Dünya Tarihi, çev.A.Şenel, 2.baskı, 1989.

    Clive Ponting; Yeni Bir Bakış Açısıyla Dünya Tarihi, çev.E.B.Özbilen, 2015.

    S.Selek (haz.), İsmet İnönü Hatıralar, 2009.

    İ.Soysal, Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye: Olaylar Kronolojisi (1945-1975), 1997.

    İ.Tekeli-S.İlkin, Dış Siyaseti ve Askeri Stratejileriyle İkinci Dünya Savaşı Türkiyesi, 2013.

    J.Winter-G.Parker-M.R.Habeck, I.Dünya Savaşı ve 20.Yüzyıl, çev.T.Demirel, 2012.

    Uluslararası İlişkiler Tarihi-5 (Diplomasi Tarihi), çev.A.R.Dırık, 2013.

    Yeni Türkiye, anonim, İstanbul 1959.

    F.Armaoğlu’nun ve R.Uçarol’un Siyasi Tarih kitapları.