Bölüm anahatları

  • (kaynak: Uluslararası İlişkiler Tarihi-5 (Diplomasi Tarihi), çev.A.R.Dırık, 2013)

             Haziran 1940’ta İtalya savaştaki etkin rolünü üstlenmekteydi. 1940 yılı ortalarına doğru Hitler Almanyası ise 9 devleti kuşatmıştı: Avusturya, Çekoslavakya, Polonya, Danimarka, Norveç, Hollanda, Belçika, Lüksemburg ve Fransa ve ayrıca Klaipeda (Memel). Almanya Batı Avrupa silah deposunun büyük bir bölümüne, askeri sanayisine, demir-çelik ve diğer önemli sanayi dallarına sahip olmuştu. Almanya tarafından ulaşılan bu güce, belki de en büyük tehdit, bu yolun üzerinde duran ve hızla büyüyen sosyalist ekonomisiyle ve artan siyasi etkisiyle SSCB idi. 1940 yılında İngiltere doğrudan Alman kuşatması tehlikesindeydi; hatta Hitler Mart 1941’de Japonya Dışişleri Bakanı Matsuoka ile sohbetinde Almanya’nın amacının “Britanya’nın dünya imparatorluğunun yıkılması” olduğunu ifade etmişti; ama muhtemelen öncelikle SSCB’ye yönelecek olan Almanya, İngiltere için bir rahatlama yaratacaktı. 1940 Eylülünde Hitler, “Deniz Aslanı” operasyonunu erteledi ve Alman diplomasisi SSCB’ye karşı savaş hazırlıkları için bir dizi adım attı. Japonya-Almanya görüşmeleri 9 Eylül 1940’ta Tokyo’da başladı. 18 Eylül’de Ribbentrop Roma’ya hareket etti ve burada Mussolini’yi İtalya’nın Japonya-Almanya askeri birliğine katılması için ikna etti. Tokyo’daki görüşmeler 27 Eylül 1940’ta Almanya-Japonya-İtalya Askeri Paktı’nın imzalanmasıyla sona erdi. Sonrasında 1941’de Romanya, Macaristan, Bulgaristan ve Slovakya da Üçlü Pakta dahil oldular. Finlandiya da Mihver’e doğru sürüklenirken, İspanya’nın savaşa dahil olma hususu gündeme geldi. Hitler’in SSCB’ye saldırı planı, Mayıs 1941’de son şeklini alıyordu. 17 Aralık’ta 21 Numaralı “Barbarossa” adlı plan, Hitler’in onayına sunulmuştu. 22 Haziran 1941’e ertelenen Barbarossa Harekatı (Haziran-Aralık 1941) göre, SSCB’ye saldırı için 190 tümen hazırlandı.

    Kullanılan Kaynaklar:

    Ivan T.Berend; 20.Yüzyıl Avrupa İktisat Tarihi, çev.S.Çağlayan, 2015.

    Basil Liddell Hart; İkinci Dünya Savaşı Tarihi, çev.K.Bağrıaçık, 2015.

    Stephen J.Lee; Avrupa Tarihinden Kesitler 1789-1980, çev.S.Aktur, 3.baskı, 2010.

    William H.McNeill; Dünya Tarihi, çev.A.Şenel, 2.baskı, 1989.

    Clive Ponting; Yeni Bir Bakış Açısıyla Dünya Tarihi, çev.E.B.Özbilen, 2015.

    S.Selek (haz.), İsmet İnönü Hatıralar, 2009.

    İ.Soysal, Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye: Olaylar Kronolojisi (1945-1975), 1997.

    İ.Tekeli-S.İlkin, Dış Siyaseti ve Askeri Stratejileriyle İkinci Dünya Savaşı Türkiyesi, 2013.

    J.Winter-G.Parker-M.R.Habeck, I.Dünya Savaşı ve 20.Yüzyıl, çev.T.Demirel, 2012.

    Uluslararası İlişkiler Tarihi-5 (Diplomasi Tarihi), çev.A.R.Dırık, 2013.

    Yeni Türkiye, anonim, İstanbul 1959.

    F.Armaoğlu’nun ve R.Uçarol’un Siyasi Tarih kitapları.