Bölüm anahatları

  • (kaynak: Yeni Türkiye, anonim, İstanbul 1959)

             Türkiye, Almanya’nın Polonya’yı “yıldırım harbi” ile istilasını, Rusya’nın müdahalesini ve Polonya’nın “iki totaliter devlet” arasında paylaşılmasını kaygıyla izledi. Üçüncü İttifak antlaşmasının imzasından sonra, Wavel ve Weygand Ankara’ya gelerek, Türk-İngiliz-Fransız askeri görüşmeleri yapıldı. Aralık ayında da Dışişleri Bakanlığı Genel Sekreteri Numan Menemencioğlu Londra’ya giderek, ittifaktan doğan iktisadi ve mali meseleleri görüştü. 1940 yılı yazında İtalya savaşa girene kadar Türkiye’nin durumunda bir değişiklik olmadı. 1940’ta İtalya’nın savaşa girişi, Türkiye’nin de savaş girişi hususunu gündeme getirmişti. İngiltere ve Fransa, Türkiye’nin savaşa dahil olması yönünde istekliydiler. Bu sıralarda Almanya da, Saraçoğlu Hükümeti’nin savaşa girmemesi yönünde faaliyet içindeydi. Alman-Rus çıkarları Romanya’da ve Balkanlar genelinde çatışmaktaydı; bu noktada Türkiye’nin savaşa girmesi halinde dengeler büyük ölçüde değişebilirdi. Mayıs 1941’de Roma’da Mussolini ve Ribbenthrop buluştuklarında Türkiye’den de bahsettiler. Irak’a Türkiye’den yardım geçirilmesini temin için von Papen’e talimat yollanmıştı ancak somut bir yol alınamamıştı. Bunun ardından Almanlar, Türkiye’yle bir saldırmazlık paktı imzaladılar (Haziran 1941). Şubat 1942’de Alman Büyükelçisi von Papen’e karşı bir suikast yapıldı ve bu gelişme durumun daha da gerginleşeceğinin bir göstergesiydi.

    Kullanılan Kaynaklar:

    Ivan T.Berend; 20.Yüzyıl Avrupa İktisat Tarihi, çev.S.Çağlayan, 2015.

    Basil Liddell Hart; İkinci Dünya Savaşı Tarihi, çev.K.Bağrıaçık, 2015.

    Stephen J.Lee; Avrupa Tarihinden Kesitler 1789-1980, çev.S.Aktur, 3.baskı, 2010.

    William H.McNeill; Dünya Tarihi, çev.A.Şenel, 2.baskı, 1989.

    Clive Ponting; Yeni Bir Bakış Açısıyla Dünya Tarihi, çev.E.B.Özbilen, 2015.

    S.Selek (haz.), İsmet İnönü Hatıralar, 2009.

    İ.Soysal, Soğuk Savaş Dönemi ve Türkiye: Olaylar Kronolojisi (1945-1975), 1997.

    İ.Tekeli-S.İlkin, Dış Siyaseti ve Askeri Stratejileriyle İkinci Dünya Savaşı Türkiyesi, 2013.

    J.Winter-G.Parker-M.R.Habeck, I.Dünya Savaşı ve 20.Yüzyıl, çev.T.Demirel, 2012.

    Uluslararası İlişkiler Tarihi-5 (Diplomasi Tarihi), çev.A.R.Dırık, 2013.

    Yeni Türkiye, anonim, İstanbul 1959.

    F.Armaoğlu’nun ve R.Uçarol’un Siyasi Tarih kitapları.