Bölüm anahatları

  • 1930’lu yıllarda demokrasi algılarında, sosyal devlet yapısında uzlaşı ve devletçilik gibi muhtelif tartışmaların varlığı söz konusuydu. Bu tür politikaların 1933’te Danimarka ve İsveç’te, 1935’te Norveç’te, 1937’de Finlandiya’da tartışıldığı görülmekteydi.

    Koalisyonların dünyası olarak da nitelendirilebilecek bir süreçte, ülkeler farklı uygulamalarla karşı karşıyaydı; ama dünya genelinde istikrar beklentisi oldukça fazlaydı. Balkanlar’da, Yunanistan ve Romanya koalisyonla yönetiliyor; Bulgaristan çok sayıda siyasal parti ve cemiyetin karmaşasında bulunuyordu. Baltık devletleri 1918-1920 sürecinde, yüzyıllar boyunca karşı karşıya kaldıkları Cermen ve Rus işgallerinden nihayet kurtulmuş görünerek bağımsızlıklarını elde etmişlerdi; ancak ne kadar uzun süre bunu elde tutabilecekleri tartışmalıydı. Bir diğer deyişle, ancak, 1940 yılındaki Sovyet işgaline kadar demokratik gelişimlerinde yol aldılar. Örneğin, Kasım 1918’de bağımsızlığını ilan eden Letonya’da, Kurucu Meclisi seçmek için ilk genel seçim, gizli oy ve nisbi sisteme göre Nisan 1920’de yapıldı. Sosyal Demokratlar ve Çiftçilerin Birliği yeni seçilen Meclis’te güçlü olan iki partiydi. 1921’de Milletler Cemiyeti’ne katılan Letonya’da 1922 tarihli Anayasa ile, Letonya’nın demokratik bir cumhuriyet olduğu ilan edildi. Tek meclisli (uni-cameral) bir Letonya Parlamentosu (Saeima) mevcuttu.

     

    Kaynaklar:

    Afetinan, M.Kemal Atatürk’ün Karslbad Hatıraları, Ankara 1991.

    Armstrong, H.C., Bozkurt, İstanbul 2013.

    Atatürk, M.Kemal; Nutuk, C.I-III, İstanbul 1961.

    Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, I-II, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü yayını, Ankara 1945, 1959.

    Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar; Atatürk'ün Yazdığı Kitaplar.

    Atay, F.Rıfkı, Çankaya, İstanbul 1969; Atatürk’ün Bana Anlattıkları, İstanbul 1955.

    Aydemir, Ş.Süreyya; İnkılap ve Kadro, Ankara 1932; Tek Adam: Mustafa Kemal, C.I-III, 1963-65.

    Aslanapa, O. (haz.), İlk İnkılap Tarihi Ders Notları: M.E.Bozkurt-R.Peker-Y.K.Tengirşenk, İstanbul 1997.

    Barutçu, Ahmet Faik, Siyasi Hatıralar, Ankara 2001.

    Baydar, Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Anıları, İstanbul 1968.

    Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılabı Tarihi, Ankara 1953; Atatürk: Hayatı ve Eseri, Ankara 1990.

    Bıyıklıoğlu, Tevfik, Atatürk Anadolu’da, Ankara 1959.

    Cebesoy, Ali Fuat, Milli Mücadele Hatıraları, İstanbul 1953; Moskova Hatıraları, İstanbul 1956.

    Çolakoğlu, N.M., Dünya Basınında Atatürk, İstanbul 2008.

    Erkun, F.V., Macar Basınında Atatürk, Ankara 2003.

    Fauk, Hanif, Atatürk (Urduca Yayınlarda), Ankara 1979.

    Georgevitch, Vladan, Türk Devrimi ve İstikbali, çev.H.Demirel, İstanbul 2005.

    İnan, Afet, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, Ankara 1968; Medeni Bilgiler, Ankara 1969.

    İleri, Celal Nuri, Türk Devrimi: İnsanlık Tarihinde Türk Devriminin Yeri, haz.Ö.Ozankaya, Ankara 2002.

    İnan, Arı, Düşünceleriyle Atatürk, Ankara 1983.

    Kansu, M.Müfit, Erzurum'dan Ölümüne Kadar Atatürkle Beraber, Ankara 1966.

    Karabekir, Kazım, İstiklal Harbimiz, İstanbul 1969.

    Karaosmanoğlu, Yakup Kadri, Politikada 45 Yıl, Ankara 1968.

    Kili, Suna, Atatürk Devrimi: Bir Çağdaşlaşma Modeli, Ankara 1998.

    Kocatürk, Utkan;Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri, Ankara 1984.

    Koloğlu, Orhan, Mazlum Milletler Devrimleri ve Türk Devrimi, İstanbul 2004.

    Mango, Andrew, Atatürk: Modern Türkiye’nin Kurucusu, İstanbul 2004.

    Nadi, Nadir, Perde Aralığından, İstanbul 1965.

    Paruşev, Praşkev, Demokat Diktatör Atatürk, Ankara 2007.

    Price, Clair, Türkiye’nin Yeniden Doğuşu, çev.B.Çölgeçen, İstanbul 2008.

    Selek, Sabahattin, Anadolu İhtilali, İstanbul 1968.

    Sherrill, Charles H., Mustafa Kemal’in Bana Anlattıkları, çev.Ö.Uğurlu, İstanbul 2007; Dahi ve Yaratıcı Mustafa Kemal, İstanbul 1955.

    Soyak, Hasan Rıza, Atatürk’ten Hatıraları, C.I-II, İstanbul 1973.

    Sperco, Willy, Mustafa Kemal Atatürk 1881-1938, çev.Z.Çelikkol, Ankara 2001.

    Şimşir, Bilal, Atatürk ve Yabancı Devlet Başkanları, Ankaa 1969.

    Tansel, Selahattin, Mondros’tan Mudanya’ya , C.I-IV, Ankara 1977-8.

    Turan, Şerafettin, Atatürk'ün Düşün Yapısını Etkileyen Olaylar Düşünürler, Ankara 2010; Türk Devrim Tarihi C.I-IV, Ankara 1991-9.

    Tunaya, T.Zafer; Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, İstanbul 1981.

    Us, Asım, 1930-1950: Atatürk, İnönü, İkinci Dünya Harbi ve Demokasi Rejimine Giriş Devri Hatıraları, İstanbul 1966.

    Villalta, Jorge Blanco, Atatürk, Ankara 2014.