ATATÜRK TÜRKİYESİ DÖNEMİNDE DÜNYA (KIYASLAMALI ANALİZ)

Kıyaslamalı inceleme/tartışma:

Demokraside ve siyasette, ılımlı ya da radikal partilerin iktidarı elinde tutması, büyük fark yaratmaktaydı. Örneğin Almanya, 120 yıllık bir zaman diliminde, anayasal bir monarşi (1871-1918), Weimar Cumhuriyeti döneminde istikrarsız bir demokrasi (1919-1933), 1933-1945 arasında nasyonel sosyalizmin baskısı altında muhtelif deneyimler yaşadı. Weimar Cumhuriyeti, etkin olmayan bir demokrasi sürecini yansıtmaktaydı. Bu durumun belirmesinde, savaş sonrası yenilgisinin ve 1919 Versay Barış Antlaşması ile gündeme gelen ağır barış şartlarının da rolü vardı. 1920’li yıllarda kabineler sık sık değişiyordu. 1929 Dünya Ekonomik Krizi nedeniyle Alman demokrasisi daha da güçsüzleşti, radikalizm yükseldi. Ilımlı partiler küçüldü, radikal partiler (Naziler ve Komünistler) büyüdü. Böylece Naziler 1933’te iktidara geldi, Weimar sistemi kurtarılamadı. 1933-1945 arasında ‘Üçüncü Reich’ olarak iktidarda kalan Naziler, 1942 sonuna kadar dışarıda geniş bir cephede işgalleri sürdürürken ülkede ise çok partili demokrasi beklentilerini karşılayamadığından iç siyaset büyük bir kaosa sürüklendi.

Kaynaklar:

Afetinan, M.Kemal Atatürk’ün Karslbad Hatıraları, Ankara 1991.

Armstrong, H.C., Bozkurt, İstanbul 2013.

Atatürk, M.Kemal; Nutuk, C.I-III, İstanbul 1961.

Atatürk'ün Söylev ve Demeçleri, I-II, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü yayını, Ankara 1945, 1959.

Atatürk'ün Okuduğu Kitaplar; Atatürk'ün Yazdığı Kitaplar.

Atay, F.Rıfkı, Çankaya, İstanbul 1969; Atatürk’ün Bana Anlattıkları, İstanbul 1955.

Aydemir, Ş.Süreyya; İnkılap ve Kadro, Ankara 1932; Tek Adam: Mustafa Kemal, C.I-III, 1963-65.

Aslanapa, O. (haz.), İlk İnkılap Tarihi Ders Notları: M.E.Bozkurt-R.Peker-Y.K.Tengirşenk, İstanbul 1997.

Barutçu, Ahmet Faik, Siyasi Hatıralar, Ankara 2001.

Baydar, Hamdullah Suphi Tanrıöver ve Anıları, İstanbul 1968.

Bayur, Yusuf Hikmet, Türk İnkılabı Tarihi, Ankara 1953; Atatürk: Hayatı ve Eseri, Ankara 1990.

Bıyıklıoğlu, Tevfik, Atatürk Anadolu’da, Ankara 1959.

Cebesoy, Ali Fuat, Milli Mücadele Hatıraları, İstanbul 1953; Moskova Hatıraları, İstanbul 1956.

Çolakoğlu, N.M., Dünya Basınında Atatürk, İstanbul 2008.

Erkun, F.V., Macar Basınında Atatürk, Ankara 2003.

Fauk, Hanif, Atatürk (Urduca Yayınlarda), Ankara 1979.

Georgevitch, Vladan, Türk Devrimi ve İstikbali, çev.H.Demirel, İstanbul 2005.

İnan, Afet, Atatürk Hakkında Hatıralar ve Belgeler, Ankara 1968; Medeni Bilgiler, Ankara 1969.

İleri, Celal Nuri, Türk Devrimi: İnsanlık Tarihinde Türk Devriminin Yeri, haz.Ö.Ozankaya, Ankara 2002.

İnan, Arı, Düşünceleriyle Atatürk, Ankara 1983.

Kansu, M.Müfit, Erzurum'dan Ölümüne Kadar Atatürkle Beraber, Ankara 1966.

Karabekir, Kazım, İstiklal Harbimiz, İstanbul 1969.

Karaosmanoğlu, Yakup Kadri, Politikada 45 Yıl, Ankara 1968.

Kili, Suna, Atatürk Devrimi: Bir Çağdaşlaşma Modeli, Ankara 1998.

Kocatürk, Utkan;Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri, Ankara 1984.

Koloğlu, Orhan, Mazlum Milletler Devrimleri ve Türk Devrimi, İstanbul 2004.

Mango, Andrew, Atatürk: Modern Türkiye’nin Kurucusu, İstanbul 2004.

Nadi, Nadir, Perde Aralığından, İstanbul 1965.

Paruşev, Praşkev, Demokat Diktatör Atatürk, Ankara 2007.

Price, Clair, Türkiye’nin Yeniden Doğuşu, çev.B.Çölgeçen, İstanbul 2008.

Selek, Sabahattin, Anadolu İhtilali, İstanbul 1968.

Sherrill, Charles H., Mustafa Kemal’in Bana Anlattıkları, çev.Ö.Uğurlu, İstanbul 2007; Dahi ve Yaratıcı Mustafa Kemal, İstanbul 1955.

Soyak, Hasan Rıza, Atatürk’ten Hatıraları, C.I-II, İstanbul 1973.

Sperco, Willy, Mustafa Kemal Atatürk 1881-1938, çev.Z.Çelikkol, Ankara 2001.

Şimşir, Bilal, Atatürk ve Yabancı Devlet Başkanları, Ankaa 1969.

Tansel, Selahattin, Mondros’tan Mudanya’ya , C.I-IV, Ankara 1977-8.

Turan, Şerafettin, Atatürk'ün Düşün Yapısını Etkileyen Olaylar Düşünürler, Ankara 2010; Türk Devrim Tarihi C.I-IV, Ankara 1991-9.

Tunaya, T.Zafer; Devrim Hareketleri İçinde Atatürk ve Atatürkçülük, İstanbul 1981.

Us, Asım, 1930-1950: Atatürk, İnönü, İkinci Dünya Harbi ve Demokasi Rejimine Giriş Devri Hatıraları, İstanbul 1966.

Villalta, Jorge Blanco, Atatürk, Ankara 2014.