Bölüm anahatları

  • Kevin lynch’e göre kentin ortak imgeleri farklı başlıklar altında toplanabilir. Bu başlıklar; yollar, sınırlar/kenarlar, bölgeler, düğüm/odak noktaları ve işaret öğeleri olarak ayrılabilir.

    1.Yollar:

    Yollar kişilerin bir yerden bir yere giderken kullanmayı seçtiği alanlardır. Bunlar; sokaklar, yaya yolları, toplu taşıma alanları, kanallar ve demiryolları olabilir. Kişiler genelde sürekli gittiklere yerlere aynı yoldan gitme eğilimi taşırlar. Kişiler bu yollardan geçip giderken aynı zamanda kenti gözlemle şansına sahip olurlar ve kente dair imgelerinin oluşmasında bu büyük rol oynar.

    2. Kenarlar:

    Kenarlar kişiler tarafından ulaşım amacıyla kullanılmazlar. İki bölgeyi birbirinden ayırır denilebilir. Kıyılar, demiryolları, gelişme bölgesi sınırları ve duvarlar kenar öğelerine örnektir.

    3. Bölgeler:

    Kentin orta veya büyük ölçekli alanlarını oluştururlar. Kişiler bu bölgelerin içine girdiklerini ve çıktıklarını duyumsarlar.

    4. Düğüm/Odak Noktaları:

    Kentin bir bölgesinden başka bir bölgesine geçiş noktası işlevini karşılarlar. Odak noktaları; kişilerin kente girdiğini hissettiği noktalardır bir simge mimari ile karşılanabilirler. Melih Gökçek’in yaptırdığı Ankara kapıları buna örnek olabilir.

    5. İşaret Öğeleri:

    Kişiler, bölgelerde olduğu gibi bu noktaların içine giremezler bunlar şehirde kolay tanınabilen sembolikleşmiş unsurlardır. Bir bina, levha, anıt, heykel, dükkan, kubbe gibi o şehirde bir bölgede öne çıkmış herhangi bir unsur olabilir. Örneğin Ankara’da,  Kızılay’da buluşma yeri olarak Dost Kitapevi ve son zamanlarda Kızılay avm öne çıkmış durumdadır.

     Kevin Lynch’e göre bu unsurlar birbirlerinden tamamen ayrı olarak bulunmazlar. Bu unsurlar birbirleriyle iç içe geçmiş,  birbirlerini etkiler durumdadırlar ve hep birlikte bir bütünü oluştururlar.

     Kente dair ayırt edici unsurlar o kenti diğer kentlerden ayıran unsurları belirtir, genellikle simge mimariden oluşur ve o kentin içinde yaşamakta olan ya da hayatının bir döneminde yaşamış olanlar tarafından bilinmektedir. Kent imgesini oluşturan unsurlar kentin dışında yaşayan ya da o kente hiç uğramamış insanlar tarafından da bilinebilir bu unsurlar kendin ününe işaret ederler. Örneğin Ankara’ya gelmeden önce Ankara’yı düşündüğümde kente dair aklıma ilk gelen unsur Anıtkabir olurdu ve zihnimde kasvetli, tek düze renksiz yapıların bulunduğu çekici olmayan bir şehir canlanırdı.Kaynak: Kevin Lynch, Kent İmgesi, Çev: İrem Başaran. İş Bankası Yayınları