Bölüm anahatları
-
BOĞUMLANMA (ARTİKÜLASYON), SÖZCÜKLER
Hece ve harf sözcüğün temel elemanlarıdır. Ünlü ve Ünsüz harflerin özelliklerini aşağıdaki uygulamalarla görelim:
SÖYLENİŞ: Ses ve solunum aygıtının hareketiyle birçok hecenin farkları belirtilerek işittirilmeye çalışılır.
Dilimiz Türkiye’nin her yerinde aynı sesleri vererek konuşulmaz. Bu sesler bölge ve yörelere göre değişik seslere dönüp yaygınlaşırlar.
O halde bu farklı söylenişlerden hangisini ölçüt almalıyız. İstanbul Türkçesi standarttır. Ancak o da dış etkilerle bozulmaya uğramıştır. Kültür dili dediğimiz dili araştırıp öğrenmeli, bu alandaki kitapları incelemeli, dilimizin gramerini ve fonetiğini(sesbilimi) iyi bilmeliyiz.
SELEN
Ses kirişlerinin düzenli titreşimiyle oluşan ünlüler
aouıeöüi
GÜRÜLTÜ
Havanın sızması,patlaması, hışırtısıyla oluşan bazı ünsüzler
çfhkpsştFONETİK ve DİKSİYON ARASINDAKİ FARK:
Fonetik dilin sadece söyleniş yönünü önceler, ele alır oysa diksiyon için bu yeterli olmaz. Diksiyon güzel bir söylenişine esas kurallarını verir ve söylenişte yapılan hataları ihmalleri yenmeye çalışır.
Fonetikse diksiyonda seslerin oluşmasını ve ses organlarının gerekli durumlarını inceler.
UYGULAMA:
Laridasetüköcü larida setüköleri laridasetükölemem derse laridasetüköleri laridasetüköcüden laridase tüköletmeden al da gel
Rariroru rarerırü
rarurire rerirüri
rarariro rareruri
rerorirüri rarurırrerür
erirörürraÜNSÜZLERİNİZİN FARKINDA MISINIZ?
Bi be ba bo / bu bö bü bı
bip bep bap bop/ bup böp büp/bıp
bil bel bal bol/ bul böl bül bıl
bir ber bar bor/ bur bör bür bır
bit bet bat bot/ but böt büt bıtDİKKATLİ KONUŞUNUZ !
Aslında, ondan sonra, yani, ciddi misin, şaka gibi,inanmıyorum, inanılmaz …moda sözcüklerini sık ve gereksiz kullanmayın.
Aaa,ııı, eee… gibi doldurma sesler çıkartmayın
Konuşmanızı kasete alın, dinleyin, yanlışları belirleyip doğrusunu tekrarlayınız!
AŞAĞIDAKİ METNİ BOĞUMLANMA NOKTALARINA ODAKLANARAK OKUYUNUZ.''Bernard Shaw, İngilterenin ünlü devlet adamı Churchill’i kendi yazdığı Pgymalion oyununun ilk gecesine davet eder ve davetiyeye şu notu yazar:
İlişikte iki kişilik bilet bulacaksınız, bir dostunuzu da getirebilirsiniz, eğer bir dostunuz varsa!Churchill daha önce başka bir yere söz verdiği için oyuna gelemeyeceğini belirterek özür dileyen bir mektup yazar, biletleri iade eder ve bir not ekler:Piyesinizin ikinci gecesine gelebilirim, eğer ikinci gece oynarsa! ''
