Bölüm anahatları
-
Kafa içi basınç artışının tedavisi:
•Bilinç değişikliği olan hastalarda kafa içi basınç artışı sıklıkla bulunur. Genellikle sebep yaygın veya kısmi beyin ödemi (enfeksiyon, hipoksi) ya da hidrosefali, kanama, kitle gibi yer kaplayıcı bir lezyondur.•Görüntüleme yöntemleri ile cerrahi girişim gerektiren lezyonlar gösterilerek acil cerrahi girişimin yapılması sağlanmalıdır.•Kafa içi basınç artışı gelişen hastaların sedatize edilmeleri, uygun analjezik ve paralitik ajanların verilmesi, ağrıyı, öksürüğü, bulantıyı baskılayarak daha fazla basınç artışını engellemektedir.•Mümkünse intrakranyal basınç monitorize edilerek, beyin perfüzyon basıncının 60mmHg’nın üzerinde seyretmesi sağlanmalıdır.•Beyin perfüzyon basıncı: ortalama arter basıncı- kafa içi basıncıBeyin perfüzyon basıncı 70-100mmHg kabul edilmektedir. Bu değer 50 mmHg’nin altına düştüğünde serebral otoregülasyon bozulur•Başın orta hatta 30 derece yükseltilmesi venöz drenajı artırarak kafa içi basınçta azalmaya yardımcı olur.•Hiperventilasyon ile arteryel CO2 basıncının 25-35mmHg seviyesinde tutulması serebral arterlerde vazokonstrüksiyona ve böylece intrakranyal hacmin azalmasına neden olur. Ancak daha alt değerlere inilmesi ve hiperventilasyonun uzun sürdürülmesi beyinde iskemiye neden olabilir!!!•İdame sıvı tedavisi verilmeli, hipovolemiden kaçınılmalıdır.Hiperosmolar tedavi:
•Mannitol, gliserol, üre, hipertonik NaCl kullanılan ajanlardır.•Mannitol 0,25-1gr/kg dozlarda kullanılır, etkisi 1-5 dakika içinde başlar ve 2-3 saat sürer. Osmotik etkiyle hücrelerarası mesafeden damar içine sıvı geçişini sağlar.•Hipertonik NaCl %3 solusyonları mannitolün kullanılamadığı şokta ve hipotansif hastalarda kullanılabilir. Saatte 0,1- 1mL/kg infüzyonla kullanılabilir.•Dehidratasyon, santral pontin myelinozis, elektrolit dengesizliği, hipernatremi ve rebound kafa içi basınç artışı osmotik ajanların yan etkileri arasındadır.•Hipotermi, komalı hastalarda vücut ısısının 34 C civarına kadar düşürülmesi beyin metabolizmasını ve kan akımını azaltarak kafa içi basıncını azaltır. Ancak, prognozu düzelttiğine dair yeterli delil bulunmamaktadır.•Deneysel çalışmalar hafif-orta derecede hipoterminin nöroprotektif etkisini ortaya koysa da, klinik çalışma sonuçlarına dayanarak oluşturulmuş bir tedavi protokolü yoktur.•Kortikosteroidlerin neoplazmlara eşlik eden beyin ödeminde etkisi vardır ancak, posttravmatik, metabolik ve inflamatuar kaynaklı ödemlerde etkili olduğuna dair kesin veri bulunmamaktadır.•Barbitüratlar, beyin metabolizmasını bariz azaltarak, dolayısıyla kan akımını ve intrakranyal hacmi de azaltırlar.•Pentobarbital fenobarbitalden daha etkilidir.•5-10 mg/kg pentobarbital bolus dozunun 30 dakikada verilmesini takiben 1-5mg/kg/saat idame doz verilir.•Uygun idame sıvı tedavisine rağmen, kardiak kontraktiliteyi azaltmaları sonucu yaklaşık %50 hastada gelişen hipotansif etkilerine bağlı olarak beyin kanlanmasını bozarlar.•Bu nedenle ancak osmotik ajanlara, hiperventilasyona ve baş pozisyonuna cevap vermeyen inatçı kafa içi basınç artışlarında kullanılmalıdır.•Nöbetlerin kontrolü, bilhassa kafa travması geçirmiş hastalarda ortaya çıkabilecek nöbetlerin kafa içi basınç artışına katkı yapmasını engellemek üzere proflaktik antikonvülzan başlanabilir.•Dekompressif cerrahi: kafa içi basıncı 30 dakikadan uzun süre 20 mmHg üzerinde seyreden hastalarda dekompressif kraniektomi veya durotomiyle birlikte kraniotomi uygulanabilir.•Ventriküler drenaj..
