Bölüm anahatları

  • Türklerle Bizans İmparatorluğu’nun ilk teması Alan (367) ve Greuthungi (375) Krallıklarına son veren Avrupa Hunlarının bir kolunun Doğu Anadolu`ya girmesiyle olmuştur. Pannonia bölgesine gelip kurulan Avrupa Hunları’nın Bizans politik faaliyetleri Uldız döneminde başlar. Bizans’ı yıldırmak için vergi alıp haraçgüzar olmasını sağlamak amacıyla Trakya üzerine yürümüştür. Uldız’ın ardılı Rugila (Rua) döneminde aynı dış politika uygulanmaya devam edilip casusluk aracılığıyla istihbarat faaliyetlerini ileri sürerek Bizans topraklarına 422’de bir sefer yapılmıştır. Bu seferin ardından yüksek meblağda bir vergi alınmaya başlandı. Muncuk’un oğlu Attila (434 – 453) döneminde Bizanslılar bir kez daha yenilgiye uğratıldı. Margos (Pozarevac şehri) Antlaşması olarak bilinen antlaşmada esirlerin karşılıklı iadesi ve vergi konuları ele alındı.

    Antlaşmaya Bizans tarafının riayet etmemesi nedeniyle Attila ikinci kez Bizans seferini başlattı. Aynı tarihlerde Vandalların Roma’nın tahıl deposu Kartaca’yı ele geçirmesi üzerine Balkanlardaki Roma kuvvetlerinin Sicilya’ya gönderilmesi emredilince Attila ve kardeşi Bleda önderliğinde kolayca Trakya önlerine kadar gelip Bizans’ı barış yapmaya zorladılar. Balkan topraklarında ilerlemeye devam eden Hunlara Bizans tarafının tekrar vergisini ödememesi nedeniyle Attila II. Balkan Seferi’ni (442 seferi olarak da bilinir) başlatmıştır. Bir kol Yunanistan içinden Larissa merkezli Teselya topraklarına giriş yaparken, öbür kol Philippopolis (Filibe, Plovdiv) Rhaedostus (Tekirdağ) ve Arcadiapolis (Lüleburgaz) şehirlerine kadar gelip İstanbul surları önlerinde göründüler. Bu müşkül durum Romalıları barış yapmaya zorladı; Anatolios Antlaşması diye geçen antlaşma önceki şartlardan daha ağır olup vergi miktarını öncekinin iki katına çıkardı. Bu tarihte Bleda’nın da ölmesiyle tek başıyla iktidar olan Attila’nın Bizans topraklarına düzenlediği son seferi (447 seferi) başarısız olmuş ve bu onu Batı topraklarında ilerlemeye teşvik etmiştir.

    KAYNAKÇA

    Angold, Micheal, The Byzantine Empire 1025-1204 (A Political History), Logman, USA, 1997

    Cheynet, Jean Claude, Bizans Tarihi, Çev. İsmail Yerguz, Dost Yayınları, 2008

    Gregory, Timothy, Bizans Tarihi, Çev. Esra Ermert, YKY, 2016

    Haldon, John F., The Palgrave Atlas of Byzantine History. Palgrave Macmillan, New York, 2005

    Jeffreys, Elizabeth, et al. The Oxford Handbook of Byzantine Studies. Oxford University Press, New York, 2008

    Khazdan, Alexander P., ed. The Oxford Dictionary of Byzantium. New York: Oxford University Press, 1991

    Lemerle, Paul, Bizans Tarihi, Çev. Galip Üstün, İletişim Yay., Ankara, 2004

    Norwich, John Julius, Bizans, C. I-II-III, Çev. Selen Hırçın Riegel, Kabalcı Yayınları, 2013

    Obolesnky, Dimitri, The Byzantıne Common Wealth Eastern Europe 500-1453, Cadinal Edition, London,1974

    Ostrogorsky, Georg, Bizans Devleti Tarihi, Çev. Fikret Işıltan, TTK, Ankara, 2011

    Shepard, Jonathan, The Cambridge History of the Byzantine Empire c. 500-1492. Cambridge University Press, New York, 2008

    Vasiliev, Alexander A., Bizans İmparatorluğu Tarihi, Çev. Tevabil Alkaç, Alfa Yay., İstanbul, 2016