Topic 9

KAYNAK: T. Yazıcı-A. N. Tokmak-M. Kanar, Eski İran Nesrinden Seçmeler, s. 42

(حکمت) حکیمی با پسر خود گفت: باید که بامداد از خانه بیرون نیآیی تا نخست لب بطعام نگشایی زیرا که سیری تخم حلم و بردباریست و گرسنگی مایۀ خشک مغزی و سبکساری.

تخم = مایه

خشک مغزی : خشک +مغز+ی: تندخویی inatçılık

سبکسار : فرومایه، بی خرد؛ خوار

قطعه

خوی خود را ز روزه تیز مکن                 کز همه حلم و بردباری به

چون شود روزه مایۀ آزار                 روزه خواری ز روزه داری به

چون گرسنه باشی هر آش و نان که بینی از طبیعت تو شهوت آن خیزد و بآشنایان که نشینی طامعۀ تو در ایشان آویزد.

طامعه: طمع‌کاری، آز

قطعه

هرچه یابی بخانه از تر و خشک        به کز آن تا حد شِبع بخوری

تا طعام کسان هوس نکنی      وز عطای خَسان طمع ببری

شِبع: سیری ، سیر شدن

خَسان: خس : خار و خاشاک ؛ مج: زبون، فرومایه، پست

(حکمت) چون میزبان بر کنار خوان نشیند و خود را در میان بیند، طعمه از جگر خوری به که از نان او و شربت از خون آشامی به که از خوان او.

به که از : از آن بهتر است

طعمه: خوراک، نواله، yem

قطعه

هرکه گوید خوان و نان من بکش       پای خویش از خوان و دست از نان او

تَرّۀ کز بوستان خود خوری            خوشترست از بَرّۀ بریان او

تَرّۀ : ترّه‌ای

(حکمت) پنج چیز است که بهر کس که دادند زمام زندگانئ خوش در دست وی نهادند: اوّل صحّت بدن، دوم ایمن، سیم سِعَتِ رزق، چهارم رفیق شفیق، پنجم فراغت. و هر کرا ازین محروم کردند در ِ زندگانئ خوش بروی وی بر آوردند.

سِعَت: فراخی، گشادگی ؛ فراغت: بی نیازیgönül tokluğu, vazgeçebilme, fedakârlık  ؛

هرکرا: هر که را

KAYNAK: T. Yazıcı-A. N. Tokmak-M. Kanar, Eski İran Nesrinden Seçmeler, s. 54-56