Konu özeti

  • Dünya'da ve ülkemizde ÇED Mevzuatı ve Uygulamaları

    Ders Materyali: 

    Prof. Dr. Muzaffer YÜCEL, Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyesi

    Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Peyzaj Mimarlığı Bölümü

    1996. Baki Kitapevi, Adana

    Yatırımların yapılabilirliğine ilişkin karar verme sürecinde kullanılan Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED), tüm dünyada en etkin çevre yönetimi araçlarından biri olarak kabul edilmektedir. Ancak Türkiye’nin de içinde bulunduğu ÇED’in yasal olarak uygulandığı tüm ülkelerde, çevresel faktörlerin korunduğu bir kalkınma hedefi için, bu etki değerlendirme sisteminin toplumun tüm kesimleri tarafından iyi anlaşılması ve kabul edilmesi gereklidir. Bu amaçla, ülkelerin yasal, kurumsal, teknik ve bilimsel altyapılarıyla güçlendirilmiş bir ÇED anlayışı, ülke kaynaklarının korunduğu bir kalkınma sürecine ulaşılmasında çok önemli katkılar sağlayacaktır. Ancak ülkemizde konunun daha geniş kesimlerce, doğru ve eksiksiz olarak anlaşılmasına olanak sağlayacak Türkçe yayınların ve çalışmaların kısıtlı olduğu söylenebilir.

    Çukurova Üniversitesi, Peyzaj Mimarlığı Bölümü Öğretim Üyelerinden Prof. Dr. Muzaffer Yücel’in uzun yıllara dayanan deneyimleri ve bilgi birikimi doğrultusunda hazırlamış olduğu “Çevresel Etki Değerlendirmesi” isimli kitabı, konuyla ilgili başyapıtlar arasında yer alabilecek kapsama sahiptir. ÇED’in tüm detaylarıyla tanıtıldığı kitap, konuyla ilgilenen herkesin anlayacağı içerikte olup, bu alanda çalışmalara yeni başlayan ya da kendini geliştirmeye çalışan tüm kesimler için yararlı olacak niteliktedir. Kitapta konuyla ilgili tüm bilgiler diğer bir ifadeyle, A’dan Z’ye ÇED kapsamında yer alan tüm konular zengin görsel materyallerle, yalın, bilimsel bir dille anlaşılır nitelikte derlenmiştir. Bu özelliği ile de kitap, konu üzerinde eğitim alan öğrenciler ve eğitimciler için kaynak kitap niteliği taşımaktadır.            

    Yazarın önsözde belirttiği gibi, “Söz konusu çalışma, bir taraftan ÇED eğitimi gören öğrencilerin bu konudaki gereksinimleri, diğer taraftan da yatırımcı ve karar vericilerin bilmesi gerekli konular dikkate alınarak hazırlanmıştır.” Yazarın dikkat çekmek istediği konular aşağıdaki başlıklar altında sunulmuştur:

    • ÇED nedir? 
    • ÇED’in tarihçesi, 
    • Yabancı ülkelerde ve AB’de ÇED,
    • ÇED’in amacı ve içeriği,
    • ÇED aşamaları,
    • ÇED’in kullanım alanları,
    • ÇED yöntemleri,
    • ÇED ile ilgili örnek çalışmalar,
    • Türkiye’de ÇED uygulamaları ile ilgili sorunlar ve öneriler.

    Çalışmanın ilk bölümlerinde, özellikle konuya yeni başlayanlar için ÇED’in kuramsal içeriği ve çerçevesi sunulmuş, Dünyada ve Türkiye’deki deneyimler tarihi süreç içerisinde aktarılmıştır. Daha sonra, on farklı ülkede ve AB’de ÇED’in işleyişi karşılaştırmalı olarak anlatılmış ve değerlendirilmiştir. ÇED çalışmasında görev alacak uzmanlara önemli katkılar sağlayabilecek bir başka bölümde ise, objektif bir ÇED çalışmasının aşamaları ve kullanılabilecek yöntemler örneklerle tanıtılmıştır. Kitapta, Türkiye’de uygulanmakta olan yasal ÇED süreci, mevcut yönetmeliğe göre özetlenmiş, değerlendirilmiş, yazarın yorumları ve görüşleriyle zenginleştirilmiştir. Kitap da ayrıca, 1990’lı yıllarda gelişme gösteren ve ÇED’e göre daha kapsamlı bir değerlendirme sistemi olan Stratejik Çevresel Değerlendirmeye (SÇD) de değinilmiştir. Türkiye’de yasal olarak uygulanmayan ancak uygulanabilirliği son yıllarda tartışılmakta olan SÇD’nin önemine, ÇED ile ilişkisine ve aradaki farklara dikkat çekilmiştir.

    Kitap, hazırlanış amacı ve sahip olduğu içerikle, farklı kurum ve sektörlere yönelik geniş bir kesime hitap etmektedir. Bu nedenle, ÇED sürecinin ülkemizde daha objektif yürütülmesinde önemli katkılar sağlayacaktır.

    Dr.Nuriye Peker Say

  • ÇED ve Ekolojik Riziko Analizi

    Ders Materyali: 

    YÜCEL, M. Çevresel Etki Değerlendirmesi, 1996. Baki Kitapevi, Ankara.


  • Farklı Sektörlerde ÇED

    Sektörler:

    • Toplu Konut
    • Katı Atık Depolama
    • Boru Hatları
    • Limanlar (Deniz ve Hava Yolu)
    • Maden Ocakları

  • Çevre Bileşenleri ve Olası Etkiler

    Sunumlar ECZA 1997'den uyarlanmıştır.

    ECZA 1977. Environmental Assessment Handbook. Energy and Coastal Zone Administration, Maryland Department of Natural Resources.


  • Çevre Bileşenleri ve Olası Etkiler

    Sunumlar ECZA 1997'den uyarlanmıştır.

    ECZA 1977. Environmental Assessment Handbook. Energy and Coastal Zone Administration, Maryland Department of Natural Resources.

  • Diğer Çevre Yönetim Araçları

    • Halk Sağlığı Etki Analizi
    • Risk Analizi,
    • Afet Yönetimi
    • Ürün Yaşam Döngüsü