KDS ile Oturum AçınGazneliler (Kuruluş)
lll-IV. (IX-X.) yüzyıllarda Samani Devleti'nin
en parlak devrinde Maveraünnehir
yoluyla İslam dünyasına giren Türkler'in
büyük bir kısmı. Abbasi halifelerinin
ve eyaletlerdeki Arap ve İranlı valilerin
hizmetinde asker veya muhafız olarak
hizmet görmekteydiler. Bu sırada
Büveyhiler ve Samaniler mahalli kuwetlerin
yanında ordularında Türk askerlerini
kullanmaya başlamışlardı. Nitekim
300 (912) yılından sonra Samani
Devleti 'nde Türk vali ve kumandanları
na rastlanmaktadır. Merkezi hükümetin
otoritesi zayıflayınca bu Türk kumandanları
devlet yönetimini ele geçirerek
yarı bağımsız bir şekilde hüküm sürü-
yorlardı.
Samani Devleti'nin Horasan orduları
kumandanı olan Alp Tegin, 350'de (961 )
Vezir EbO Ali ei-Bel'ami ile birleşerek
kendi adayını Samani tahtına çıkarmak
istedi, fakat başarısızlığa uğradı. Alp Tegin
bunun üzerine beraberindeki çok az
bir kuwetle birlikte Doğu Afganistan'-
daki Gazne şehrine çekilmeye mecbur
kaldı ve mahalli bir hanedan olan Levikler'i
uzaklaştırarak burayı ele geçirdi IZilhicce
351 1 Ocak 9631 Bu şekilde Gazneli
Devleti 'nin temelleri atılmış oldu. Gaz- .
neli Devleti sadece Alp Tegin'in beraberinde
getirdiği Türk askerlerine dayanmıyordu
; bu bölgeye uzun yıllar önce gelen
Türkler de vardı.
Levik hanedanı Gazne'yi kolay kolay
elden bırakmamış, Alp Tegin'in yerine
geçen oğlu Ebu İshak İbrahim zamanında
1963-9661 bu şehri ele geçirmişlerdi.
Ancak EbO İshak, Samani emirinin yardımı
ile Gazne'ye tekrar hakim oldu. Böylece
Samaniler de bölge üzerinde hiç olmazsa
ismen hakimiyet kurdular. Ebu
İshak İbrahim'in oğlu olmadığından ölü-
münden sonra devletin başına Türk kumandanlar
geçti. Bunların ilki Bilge Tegin
idi. Bilge Tegin Gerdiz Kalesi'ni ku-
şattığı sırada öldü. Yerine
Böri Tegin (Pfrf Tegin ) geçti. Ancak Böri
Tegin de Gazne'de fazla hüküm sürmedi:
kabiliyetsizliği sebebiyle Türkler tarafından
görevinden uzaklaştırılarak yerine
Alp Tegin'in en güvendiği kişilerden
biri olan Sebük Tegin getirildi.