Bölüm anahatları

  • Genel

    Tümünü daralt Tümünü genişlet

    İran’ın kadim kültürünü, tarihini, coğrafyasını tanıtmak ve öğretmek bakımından Fars dili ve Edebiyatı Anabilim Dalı'nın en önemli derslerinden biri şüphesiz FAR109 Farsça Kaynak Bilgisi dersidir. Fars Dili ve Edebiyatı öğrencileri için Farsça öğrenmek ne kadar mühim ise bu dille kalem alınmış kaynakları bilmeleri de o kadar elzemdir. Bilindiği üzere komşumuz olan İran ile ülkemiz arasında zaman zaman iyi zaman zaman da kötü ilişkiler seyir göstermiştir. Tarihsel gelişmelerin takibini sadece araştırma kitaplarına bağlı kalmadan birincil kaynaklara kesinlikle başvurarak temin edip öğrenmek gereklidir. İşte bu sebeple kaynak kitapların bilinmesi, öğrenilmesi ve önemi üzerinde duruldu. Ayrıca araştırma yaparken hazırlık sürecini hızlandırmak adına da kaynakların bilinmesi büyük bir önem taşımaktadır. Özetle Farsça Kaynak Bilgisi dersinin ilk haftasında temel kaynakların ehemmiyetine değinildi. Ders için öğrencilerin okumaları gereken kitap isimleri önerildi. Farsça kaynakların tanıtım ve aktarımı sürdürülürken sınıflandırma yapılarak aktarılacağı bilgisi verildi. Kaynak kitapların sınıflandırılması

    a) Tezkire Kitapları

    b) Tarih Kitapları

    b) Coğrafya Kitapları

    c) Edebiyat Tarihi Kitapları

    d) Edebi Bilgiler Kitapları

    e) Tasavvuf Kitapları

    f) Ahlak Kitapları

    g) Sefernameler

    h) Şiir Mecmuaları/Divanlar

    ı) Biyografi Kitapları

    i) Dilbilgisi Kitapları

    j)) Ansiklopediler

    k)) Sözlükler şekildedir.

    Önerilen ve yararlanılan doğrudan veya dolaylı kaynaklardan bazıları:

    ·         Adalar Subaşı, Derya (2016). Klasik Arap Edebiyatında Şair Tezkireleri, Engin Yayınevi, Ankara.

    ·         Alî Şîr Nevâî, Mecâlisu’n-Nefâyis (1363).  , Çev. Alî Asgar-i Hikmet, İntişârât-i Menûçehr, Tahran.

    ·         Avfî, Muhammed, Lubabu’l-Elbâb, (1389). Haz. E. G. Browne, Said-i Nefisî, Muhammed-i Kazvînî, C.I-II, İntişârât-i Hermes, Tahran.

    ·         Bahâr, Muhammed Takî (1389). Sebkşinâsî, İntişârât-i Emîr Kebîr, C.I-III, Tahran,

    ·         Bilgen, Abdüsselam (1982). Muhammed ‘Avfî’nin Lubâb Al-Albâb Tezkiresindeki Sebki (Üslûbu ve Sebk ile İlgili Görüşleri, Tezi Yöneten Prof. Dr. Meliha, Anbarcıoğlu, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara

    ·         Fahrî-yi Herevî (1968), Tezkire-yi Ravzatu’s-Selâtîn ve Cevâhiru’l-Âcâyib ve Divân-ı  Fahrî-yi Herevî, Haz. Hüsâmeddîn Râşidî, Haydarabad.

    ·         Futûhî, Mahmud (2011). “Fars Edebiyatında Tezkire Yazıcılığı ve Edebiyat Eleştirisi”, (Çev. Turgay Şafak), Doğu Araştırmaları, Sayı 7, İstanbul, s. 249-254.

    ·          Gulçîn-i Meânî (1361). Ahmed, Târîh-i Tezkirehâ-yi Fârsî, Kitâbhâne-yi Senâyî, Meşhed.

    ·         İpekten, Haluk (1988). Türk Edebiyatının Kaynaklarından Türkçe Şu’ara Tezkireleri, Atatürk Üniversitesi Fen - Edebiyat Fakültesi Yayınları, Erzurum,.

    ·         Kafkasyalı, Ali (2011). İran Coğrafyasında Türkler (İran Türklerini Tanıyalım), Bilgeoğuz Yayınları, İstanbul.

    ·         Kesrevî, Ahmed (1344).  Tarih-i Meşrute-yi İran, İntişârât-i Emir Kebir, Tahran.

    ·         Kesrevî, Ahmed (1384). Tarih-i Hicdeh Sale-yi Azerbaycan, İntişârât-i Emir Kebir, Tahran.

    ·         Nefîsî, Saîd (1344). Târîh-i Nazm ve Nesr der İran ve der Zebân-ı Fârisî, C.I-II, Kitab Furûşî-yi Furûgî, Tahran.

    ·         Rizâî, Abdülazîm (1363). Târîh-i Deh Hezâr Sâl-i İran (ez Silsile-i Gazneviyân tâ İnkıraz-ı Safevîye, , C.III, İntişârât-i İkbâl, Tahran.

    ·         Şah Tahmasb-ı Safevî (2015). Tezkire-yi Şâh Tahmâsb, Çev Hicabi Kırlangıç, Atlas Yayınları, Ankara.

    ·         Şükün, Ziya (1996). Gencinei Güftar Ferhengi Ziya, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, İstanbul.

    ·         Yıldırım, Nimet (2001). Fars Edebiyatında Kaynaklar, Atatürk Üniversitesi Fen- Edebiyat Fakültesi Yayını, Erzurum.

    ·         Zerrînkûb, Abdülhüseyn (1384). Rûzgârân (Tarih-i İran ez Âğâz tâ Sükût-i Saltanat-i Pehlevî), İntişârât-i Sohen, Tahran.


  • Topic 1

    • Dersin birinci haftasında şairlerin hayatları ve şiirlerinden örnekler içeren tezkirenin ne olduğu üzerine bilgilendirme yapıldı. Birinci hafta yapılmış olan sınıflandırmaya sadık kalınarak ders işlendi. Bu bağlamda önemli tezkire kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Ele alınan tezkire kitaplarından bazıları;


    • kaynak bilgisi tezkire kitapları Dosya

  • Topic 2

    • Dersin ikinci haftasına birincii haftanın özeti yapılarak ve soru sorma yoluyla bilgilerinin hatırlanması sağlandıktan sonra dersin esas konusu olan tarih kitaplarının ne olduğu üzerine bilgilendirme yapıldı. Bilinmesi gerekli olan tarih kitapları, yazarları ve içerikleri hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Ele alınan tarih kitaplarına birkaç örnek şunlardır:


    • Kaynak bilgisi tarih kitapları Dosya

  • Topic 3

    • Dersin önceki haftalarında işlenen konular üzerine soru sorma yoluyla bilgilerinin hatırlanması sağlandıktan sonra dersin esas konusu olan coğrafya kitapları hakkında bilgilendirme yapıldı. Önemli coğrafya kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Bu başlık altında ele alınan coğrafya kitaplarından bazıları aşağıdaki şekildedir:


    • Kaynak bilgisi coğrafya kitapları Dosya

  • Topic 4

    • Önceki haftaların mini bir özeti ve değerlendirmesi yapılarak akılda kalıcı olması sağlandı. Daha sonra dersin esas konusu olan edebiyat tarihi kitaplarının ne olduğu üzerine bilgilendirme yapıldı. Bu hafta önemli edebiyat tarihi kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Dersin son beş dakikası öğrencilere ne anladıkları soruldu. Bu yolla öğrencilerin dersi ne kadar anladıkları tespit edilmeye çalışıldı. İlaveten akılda tutulması gerekli olan öz bilgiler yinelenmiş olundu.  Ele alınan edebiyat tarihi kitaplarından birkaçı şunlardır.


    • Kaynak bilgisi edebiyat tarihi kitapları Dosya

  • Topic 5

    • Önceki haftalarda anlatılmış olan konulardan olan tezkirelerden, tarih kitaplarından, coğrafya kitaplarından vs.. karma bir şekilde soru sorma yoluyla bilgilerinin hatırlanması sağlandıktan sonra dersin esas konusu olan edebi bilgiler kitaplarının ne olduğu üzerine detaylı olarak bilgilendirme yapıldı. Bu hafta önemli edebi bilgiler kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Dersin son beş dakikası öğrencilere anladıklarının neler olduğu sorulup cevaplar alındı.  Ele alınan edebi bilgiler kitaplarından bazıları şunlardır:


    • Kaynak Bilgisi Edebi Bilgiler Dosya

  • Topic 6

    • Konumuz olan tasavvuf kitaplarının ne olduğu üzerine bilgilendirme yapıldı. Bu hafta önemli tasavvuf kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Ele alınan tasavvuf kitaplarından bazılarına örnek verecek olursak:


    • Kaynak bilgisi tasavvuf kitapları Dosya

  • Topic 7

    • Kaynakların hafızada kendisine yer edinebilmesi için önceki haftalardan birkaç eser karma bir şekilde tekrar edildi. Daha sonra dersin esas konusu olan ahlak kitapları üzerine bilgilendirme yapıldı. Bu hafta önemli edebi bilgiler kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Dersin sonunda birkaç öğrenciye anladıklarını özetlemesi istendi. Derste işlenen ahlak kitaplarından bazıları şunlardır.

       


    • Kaynak bilgisi ahlak kitapları Dosya

  • Topic 8

    • ARA SINAV

  • Topic 9

    • Tarihi, coğrafi bilgiler içermesinin yanı sıra yazarları tarafından dönemin çeşitli olayları, gelenek ve görenekleri, sosyal yaşantıları gibi birtakım bilgiler içeren Sefernâmeler hakkında bilgiler verildi. Bilinmesi gereken elimize ulaşmış önemli sefernâmeler hakkında ayrıntılı aktarım yapıldı. Ele alınan sefernâmelerden bazılarına örnek verecek olursak:


    • Kaynak bilgisi sefernameler Dosya

  • Topic 10

    • Kaynak bilgisi şiir mecmuaları,divanlar Dosya

    • Bu ders saatinde şiir mecmuaları / divanlar hakkında bilgi verildi. Günümüze kadar gelebilmiş mevcut eserler ve yazarlarına değinildi. Eserlerden örnek verilmek suretiyle konunun anlaşılması sağlandı. Dersin bitmesine son beş dakika kala anlaşılması arzulanan gerekli bilgiler yinelendi. Ele alınmış şiir mecmuaları / divanlardan birkaçı şunlardır:


  • Topic 11

    • Konumuz olan biyografi kitaplarının ne olduğu üzerine bilgilendirme yapıldı. Bu hafta önemli biyografi kitapları, yazarları ve içeriklerinin ne olduğu hususunda ayrıntılı bilgiler verildi. Ele alınan biyografi kitaplarından bazılarına örnek verecek olursak;


    • Kaynak bilgisi biyografi kitapları Dosya

  • Topic 12

    • İlk dilbilgisi kitaplarının günümüzdeki gibi bağımsız bir kitap olarak basılmadıkları bunun yerine dilbilgisi ile ilgili birtakım kurallara yer veren kitapların var olduğu bilinmektedir. Kitapların tamamı dilbilgisi üzerine olmasa da önemi ve detaylı bilgiler içermektedirler. Ehemmiyet arz eden bu özel kitapların tanıtımı ve mahiyeti hakkında bilgiler verildi. Bu hafta önemli dilbilgisi kitapları ve yazarları hususunda bilgilere ayrıntılı olarak değinildi. Dersin sonunda birkaç öğrenciye anladıklarını özetlemesi istendi. Derste işlenen dilbilgisi kitaplarından bazıları şunlardır.


    • Kaynak Bilgisi Dilbilgisi Kitapları Dosya

  • Topic 13

    • Son hafta konumuz olan sözlükler hakkında bilgiler verildi. Günümüze kadar gelmiş ve elimize ulaşmış önemli sözlükler ve yazarları hakkında bilgiler verildi. Konunun anlaşılması adına eserlerden örnekler verilerek konunu anlaşılması sağlandı. Son ders olması hasebiyle bütün dönem içerisinde işlediğimiz bilgiler genel bir süzgeçten geçirildi.


    • Kaynak Bilgisi Sözlükler Dosya

  • Topic 14

    • YARIYIL SONU SINAVI